Bir zamanin solculari iktisattaki "mukayeseli üstünlük" kuramini duyduklari
yerde firtlatirlardi, simdi herkes küresellesti, polemikcilik alaninda bile
olsa bazilarinin üstünlügü itiraf edilir oldu. Hic yoktan iyidir de, sonsuz
zamani kim bulduysa, iki porsiyon da bana lutfetsin.
Sayin Ayse Hür'ün benden alinti yapmasini isteyecek kadar haddini
bilmezmiyim ben? Estagfurullah! Sadece demistik ki, 85 yildir kütüphane
raflarini süsleyen, oradan ünlü uzmanlarin kitaplarina inen ve benim de bu
gruba soktugum 200000 sayisi neden tabulastirilir? Yanlissa neden yanlistir
söyleyin, bunu sizlerden degil de kimlerden ögrenecegiz? Sayiyi Ermeniler
Ingilizlere vermis, onlar da Paris Müttefikler Konferansinin hukukcularina
kabul ettirmisler. Bir sürü rakamin arasindan sadece bunun dislanmasi
garibime gitti, ne yalan söyleyeyim?
Yugoslavya mahkemesi konusunda müskülpesent davranmisim, ama Tanri degilim
ki kimseye tasiyamayacagi yükü yüklememek yetenegi bende olsun! Zeka yoksunu
adamlar gercekten de eften püften seylerle puan toplamaya heves ederler,
sonunda ben de yakalandim böylece.
Her Allah'in kuluna soykirimi cezasi verilmemis olabilir, ama mahkeme önüne
getirilen her etnik gruptan adam bu suclamayla karsi karsiyaydi. Meraki olan
iddianameleri okur. Hem de bizler soykirimi ve insanlik sucu arasinda
aslinda bir fark olmadigini ve de bu grupta kimlerden ögrenmistik? Sözlerin
ucup da yazilarin kalmasi bazan böyle can sikici olabiliyor.
Niyazi Berkes'i kimsenin kafasina kakmiyorum, sadece daha onu bile okumadan
Osmanli"nin teknolojik resepsiyonu hakkinda laf etmenin mahzurlarina isaret
ediyorum. Berkes'in kitaplarini sadece bilimsel degil, ayni zamanda siyasal
amaclarla yazdigi da malum. Daha sonralari kalin kitaplar yazarak iktidara
talip olanlar bir yerde hep onu taklit etmislerdir.
Iki mail degil, 200 mail önce bile ne dedigimi unutmadigimdan, kimse bu isi
kendine dert edinmesin.
Demek ki Hilmi Özkök bir laf ederse bana ne olur? Bir sey olmaz, tipki o
atismada yaptigim gibi böyle bir tarihci tanimadigimi söyleyerek gecerim.
Beceriksiz kurmaylarin asker harcamasina ne yazik ki cinayet denmiyor. Gerci
Monte Cassino'da dökülen kanin Marc Clark'in siyasi kariyerine mal oldugu
gibisinden iddialar da vardir ama, bunlar sadece iddiali tahminler.
Sarikamis Harekati askeri tarihimizde korkunc bir olay. Ama ne planini Enver
Pasa yapmistir, ne de Allahuekber Daginda donanlar onun yönettigi birlikler.
Toplam kayip sayisi da böylesine yanlissa bildigimizi kendimize mi
saklayacagiz? Ben canim cigerim olan insanlarin anlattiklarina bile hemen
inanan biri degilim ki, önüme gelen yazara inanayim. Iddiada benim
birikimimi rahatsiz eden bir sey varsa, olayin mümkün oldugunca derinine
inmeye calisirim. Bilimsel arastirma da neticede bir "feasibility"
sorunudur. Varabileceginin ötesine gitmek kimsenin harci degil! "Sigda yüzen
bogulmaz" lafinin bahanesi saymasin bunu kimse!
Genelkurmay'in "Kayiplar" dedigi seyi Ayse Hanim israrla "firari" olarak
okumak istiyor. Ayni okumayi basta Istiklal Harbi olmak üzere diger
baglamlarda yaptigini da biliyoruz? Neden? Dünyadaki baska ordularin
kayiplari firari anlamina filan kullaniliyor da ondan mi?
Benim Kibris konusunda aslinda tutucu kesimin hic hosuna gitmeyecek bir
yaklasimim vardir. Türkiye'nin basina dert, sirtina da kambur olduguna
inanirim. Buna ragmen birileri etnik temizlige baslayip bir de bununla
övünürlerse, MAH olsun Kamer olsun, TMT olsun TNT olsun her yola da bas
vurulur. Alman Parlamentosunun dergisinde Kibris Türklerinin sürülmemis
olmasi Lozan andlasmasinin büyük eksikliklerinden olarak görülürdü 70'li
yillarda. Simdi hepsi küresel insan hakcisi kesildiginden, 90 yil öncesinin
hesabini bile sormaya basladilar! Bizim yalaka Disisleri ise böyle yazilari
bile onlarin gözüne sokamadi!
Ben Kore'deki maliyetlere inandim da, bunun ekonomik uygulamasini neden
kimseler yapmamis onu sordum. Baksana sayin Hür bile askerimizin sadece ucuz
oldugunu degil, hem de nitelikli oldugunu kabul etmis. Böyle iltifatlari her
gün yapmaz, kiymetini bilin! Ben Kore'den bir kac kisi tanidim, bunu
begenmeyen sayin Hür kac kisi tanidi? Tam bir gazeteci mugalatasi olan
"Koreliler" lafini bilimsel literatürdenmis gibi öne sürersen, o iddianin
bilimselligi sorgulanir. Kimdi o lafin mucidi, Emin Karakus mu, Cüneyt
Arcayürek mi, ben hatirlamiyorum. Hatirladigim Besiktas'ta Milli Piyango
bayiligi yapan Kore Gazimizdir. Hem kollari, hem de bacaklari kopmus oldugu
halde merde ve namerde muhtac olmadan, gurur ve vakarla hayatini
kazaniyordu. Aglayip sizlayan bir tavrini ise hic hatirlamiyorum. Ilk ters
esen rüzgarda yelkenleri indirenler böyle insanlari anlayamazlar, o yüzden
de kusurlarina bakilmaz!
1915 öncesi Ermenilerinin ne kadarlik ve hangi bölümü bagimsizlik arzusu
tasimaktaydi? Esas önemli olan bunlarin geri kalan Ermeni kitleleri
üstündeki nüfuzlari neydi, siyasal karar sürecini nasil etkilemekteydiler,
bagimsizlik arzusunu dile getirenler demokratik anlamda hangi mesruiyete
sahiptiler? Birileri su Ermeni-Tasnak ittifakini iyi ki ögrendi de, yepyeni
tevillere basladi. Ben garip bile bunu Dadrian kümesinin irkcilik
iddialarina karsi daha gecen yil bu gruba sokmustum. Tasnaklar devletle
uzlasamamis degil ona ihanet etmislerdi. Keske o zamanlar dogru dürüst
isleyen bir yürütme erki olsaydi da bunlar tereyagdan kil cekercesine
tasfiye edilebilselerdi. Bunun neden basarilamadiginin degisik sebepleri
var. Ancak 1918 yilinda Ermenilerin cogunluk oldugu Karabag isgal
edildiginde Osmanli devletinin gecmisten pekala ders aldigi görülmüstür.
Karabag Ermeni köyleri Antranik cetelerine bir lokma ekmek vermedigi gibi
silahli direniste bile bulunmuslardir.
Soykiriminin ne oldugunun dersini gercekten de kimselerden alacak degilim.
Birilerinin cocuklari kendilerinden zorla alinarak assimile edilmislerse bu
soykirimina girer. Ermenilerin daha fol yok yumurta yokken cocuklarini
firlatip attiklarini, daha beteri sattiklarini Alman belgelerinden kazimak
icin Lepsius'un imani gevremistir. Isi durmadan sayiya getiren zihniyet
acaba kimin zihniyeti, büyük bilgin Orhan Pamuk sayi vermeden mi konusmus?
Benim bu konuda ettigim laf belli, verilen sayiyi az bulan ben degilim,
Ermeniler ve onlarin destekcileri. Neden begenmedikleri ise hic de ahlakci
savlarla aciklanabilecek bir sey degil! Sabanci Holding'in ünlü Profesörü
insanlarin aclik ve hastaliktan ölemeyecigini iddia ettiginde de susmamiz
zorunlu mu?
Soykirimin kime uygulandigini nereden biliyorsunuz da, yolu acanlarin da kim
olduklarindan haberiniz var? Kimseyi Ermeni diyerek isaretlemek gerekmez,
Ermenilik imtiyaz sahibi olmakla es oldugundan bu kimligini gerine gerine
ortaya koyuyordu. Ayse Hanim o kadar cosmus ki, baska taraflarda yaptigi
Osmanli/Türk ayirimini fena halde unutmus. Millet sisteminde Türk diye bir
bölük var miydi? Üstelik bu bahane su mahut oranlama isini de ortadan
kaldirmiyor. Demek ki tehcir, soykirim her neyse kararini alan Osmanli
Elitleri kendi aralarinda etnik ölcütlere göre bölünmüslerdi. Her biri
oransal olarak corbaya tuzunu katti! Ne mantikli degil mi ama?
Barissever halklar arasindaki mutlu iliskiyi bozan kendine Türk diyen
elitlerse bunun somut belgesi nerede? Ayastefanos ve Berlin andlasmalarinin
ünlü maddeleri mi? Yoksa diplomatik arsivler mi? Ermeniler tek dursalardi
baslarina bir sey gelmeyecegini onlarin dostu konumunda olanlar bile
kaydediyorlar.."Ittihatcilar Ermenileri Kürtler aleyhine bu kadar
simarttiklari icin Kürtlerin intikami agir olmus" dense, su Türk elitlerine
bir seyler takabilecegiz. Cünkü bu simartma isini aslinda Kürtleri provoke
etmek icin yapmislardir! Olaylarin nasil organize edildigini de cok merak
ediyorum, Dadrian bugün bile Andonian belgelerinden hayir umuyorsa, o konuda
elinde hic bir sey yok demektir. Kürt aydinlarinin icten tartismalarini biz
de elimizden geldigince izliyoruz. Hamidiye Alaylari'na isi yikarak özür
bile dilediler ya! Simdi ise Ishak Alaton'un koltugunda "Antisemitizme sifir
toleranscilik" oynuyorlar.
Sosyal Bilimler terimi olarak soykirim Dadrian'in icadi. Hukuk ve tarih
acisindan avucunu yalayacagini gördügünden "Soykirimi sosyolojisi" diye bir
dal kurdu. Tarihsel belgeler olmadan, hukugun irzina gecilerek, kasten
yanlis tercüme ve tahrifat yaparak da olsa basarili oldu. Lemkin denen zat
Ermenilerin basina geleni soykirimi sanmissa, bu ayni olayin öyle
adlandirilacagi anlamina gelmez. Neticede konuyu marjinal olarak bile
arastirmamis bir adam. Belgeleri yamultarak veya düpedüz yalan söyleyerek
ortaya cikmak ise sadece sosyal bilimcinin degil, siradan adamin bile
ahlakina sigmaz. Bu ahlak konusunu fena halde diline dolayan Etyen
Mahcupyan'a bu yakinlarda bir seyler yazarsam linkini gruba veririm.
Tehcirin anlasilabilir bir sey oldugunu müttefik siyasetciler bile itiraf
edecek, bizler ise 90 yil sonra bu isi yapan atalarimizin ve dolayisiyla
bizlerin ne kadar ahlaksiz oldugundan dem vuracagiz! Cok defa söyledigimi
tekrar edeyim, tehcirin 1915 yilinda varyantlari olabilirdi, alternatifi
yoktu. 1918 yilinda sartlar degisik oldugundan Karabag Ermenileri yerlerinde
birakilmistir. Bunlarin 1919 yilinda bir sekilde mübadele edilmesi ise
Toynbee'nin fikriydi, unutanlar eski yazilarima baksinlar.
Yok canim beni sadece Cerkeslerden sorumlu tutmayin, damarlarimda
imparatorlugun onca kani akiyor. O devirde yasasaydim Kuscubasi Esref'in
dedigi gibi Türkce konusan bir Osmanli olurdum. Zohrab da elime gecseydi
kafasini ezmez ama herhalde suratina tükürürdüm, düsmanin bile namerdi
cekilmiyor cünkü!
1985 Birlesmis Milletler raporuyla yakindan ugrasmisligim vardir. O zaman
kullanilan bu "belegelenememe" konusunda 657'ye tabi bazilarinin dikkatini
cekmistim, zira Ermeni tehciri konusunda belgelenemeyecek pek az sey var.
Adamlar daha ne oldugunu bilmedikleri eylemlerin sonucunu kestirme hevesine
düsmüslerdi, bugün bize ahlak dersi verenler de ayni yolun yolcusu.
Kendilerine tavsiyem Özal öldügü icin Mesut Yilmaz'a bas vurarak
minnetlerini bildirmeleri. Türk tarafinin böyle savunmasiz sürünmesinde
unutulmaz emekleri vardir. Ve is eylemin sonucu ile ilgiliyse burada o hic
sevilmeyen ölen ve öldürülen Ermeni sayisi basat bir rol oynuyor. Eylem
ihmal etmek nasil oluyor, kasten ac birakmak, özellikle su olmayan yerlere
sürmek yalanlari gibi mi? Ermeni kafilelerine refakat eden jandarmanin
saldirganlarla catistiginin tek belgesi bulunursa meslegini birakacagini
iddia eden Sabanci'nin ünlü profesörünün incileri mi?
200000 ölü var diyen Ermeniler ve müttefikler, biz de bu sayinin neden hasir
alti edildigini soruyoruz! 600000 McCarthy'nin verdigi sayi, hayirdir
insallah, akcali tarihci degil mi o? Ama bu sayinin sadece "öldürülenler"
hele hele 1918 yilina kadar hayatlarini kaybedenler olmadigi da ortada.
Kimin nasil ölüme mahkum edildiginin belgesinden gectik, tarifi yapilirsa
bize yeter. Ben sofraya elini yikamadan oturanlardan bahsetmedim. Kendi öz
akrabalarini iftar sofrasinda dogradiktan sonra sadece elini yikama
zahmetinde bulunanlardan bahsettim. Jandarma kollarini sivadiginda
bileginden dirsegine kadar kurbanlarinin kaniyla kapliymis. Ayni tatbikat
masum Ermenilere de yapilsa iyi olur, onlardaki kan lekesi herhalde koltuk
altina kadar dayanir.
Stalin devrinde kimin ne kadar hür oldugu mukayasesini yapan yok, Nazim
Hikmet gibi özel ve siyasal ahlaki son derece karisik olan birinin bunun
abidesiymis gibi sunulmasina itiraz var. Kendi edecek lafi olmayanin cok
yükseklerde sandigi birilerinin ardina saklanmasi da fark etmez ama beni de
baglamaz. Nazim Hikmet etti diye bir lafin inandiriciligi artmaz, bütün
mesele bu! Ayse Hanim'in 11 yasinda ulastigi olgunluga ulasmak hepimizin
kari degil de, benim yazip cizdiklerim ortada: Yapilan bir hareketin devrin
siyasal ahlak teamüllerine uygun oldugunu söylemek "Tencere dibin kara"
ilkelligine kosut degildir. Gecerli olan benim davranis bicimim olsa Nazim
Hikmet gibi kendimi besletecek bir kapi da arar ve bulurdum. Demek ki
bendeki noksanlar öyle anlatmakla biten türünden degiller:
----- Original Message -----
From: "aysehurayse" <aysehurayse@...>
To: <tarihegitimi@yahoogroups.com>
Sent: Tuesday, November 15, 2005 2:26 PM
Subject: [tarihegitimi] Re: Orhan Pamuk hakkinda
Derya Bey, sizin ustun oldugunuz yer ise sonsuz zaman ve polemikci
ruh. Bunlara karsi 100 parmak bile yetmiyor.
Kitap isinin ilgisi, sizden alinti yapmadim diye sitem etmeniz.
Yugoslavya Mahkemesi lafinin telgraf stili bir kisaltma oldugunu
anlamadiysaniz hakikaten zekanizla ilgili ciddi bir sorun var
ortada. International Crimminal Tribunal for Yugoslavia-Yugoslavya
Uluslararası Ceza Mahkemesi, ICTY mi yazsaydim? Asil neden boyle
eften puften seylerle puan toplama heveskarliginiz.
Yugoslavya'da "kimse mahkum" olmadi demedim, sizin iddia ettiginiz
gibi "herkese soykirimdan ceza verilmedi" dedim, iki kisi disinda
digerlerine insanlik sucundan, vs. ceza verildigini soyledim. Bu
ikisinin arasindaki farkin ne kadar onemli oldugunu biliyoruz degil
mi?
Niyazi Berkes'i kafama kakan sizdiniz. Bana onun laflari ile
elestiri getirmistiniz de, bunun uzerine madem o kadar hayranisiniz
Berkes soyle demis diye o ornekleri verdim. Tabii, iki mail once ne
dediginizi unuttuysaniz bu benim sorunum degil.
Sarikamis sehitleri ile ilgili olarak yaptigim ima su idi: Demek ki
Hilmi Ozkok gibi zevat o rakamlari begeniyor, size ne oluyor! Sizin
orada inanmak istemediginiz, Enver Pasanin bu kadar bu buyuk bir
cinayete neden olmasi. Yoksa konu baska olsaydi kolaycacik
inanirdiniz.
Gelibolu'dan firariler konusunu Genel Kurmay'a soracaksiniz. Cunku o
rakamlari oradan aldim.
Eger 1878'de Ingilizlere kefaret parasi olarak odediginiz Kibris'i,
Misak-i Milliye dahil etmediginiz gibi Lozan'da da istemediyseniz,
sonra MAH gibi, TMT gibi orgutler araciligiyle ortami pire icin
yorgan yakmaya hazirlarsiniz demek istedim. Bu rakamlar gosteriyor
ki, Kibrisli Turkler degil Kibrisli Rumlarin basi daha buyuk belada.
Kore'deki maliyet hesabini ben yapmadim ki bana hesap soruyorsunuz.
Kore'den tanidiginiz bir kac kisiye bakip kalanin ruh sagligi
konusunda ahkam kesmeniz tam da sizin metodolojinizi anlatan hos bir
ornek.
Ermeniler meselesine gelince.
1) 1915 oncesi Ermenilerin bir bolumunun (Dikkat edin bir bolumunun)
bagimsizlik arzusu tasidigi acik.Ama bu adamlarin 1915'e kadar da
Ittihat ve Terakki ile uzlasma cabasi icinde olduklari da biliniyor.
Bu ittifakin bir nedenle bozulmasi onlari oldurulmeye layik insanlar
haline sokmaz.
2) Soykirim sadece oldurmeleri degil, Avusturalyali Aborjinlerin
cocuklarinin Beyaz ailelere evlatlik verilmesini bile kapsar. Yani
isi durmadan olu sayilarina getiren zihniyet sakattir.
3) Soykirimin kime uygulandigini nasil biliyorsak, soykirima giden
yolu acanlarin kimler oldugunu da ayni sekilde biliyoruz. Bir kisim
insani "bunlar Ermeni" diye isaretleyenler olmasaydi, onca insan
ulkenin dort bir yanindan, hicbir karisiklik olmadan nasil yola
cikarilabilirdi? Onlari Ermeni diye isaretleyen Osmanli'nin siyasi
elitleri, kendilerini ise "Turk" olarak isaretlemislerdir. Hareket
noktamiz iste bu. Yoksa etnisite gibi yaratilmis bir kategoriyi
kalkip benim birilerine uygulamam soz konusu degil elbet.
4) Soykirim kararini uygulayanlar ayri bir kategori. Bunlar arasinda
Turkler, Kurtler, Cerkesler, Gurculer, vs. vs. var. Ama bunlar
arasindaki iliskileri bozanlar da, onlara bu katliamlari yapma
yolunu acanlar da, izin verenler de, bu olaylari organize edenler de
kendilerine "Turk" diyen elitler. Suca istirak konusunda, Kurt
aydinlari arasinda epeydir cok icten tartismalar suruyor.
5) Buraya kadar kullandigim terim sosyal bilimler terimi olarak
soykirim. Bu konuda epeydir suren tartismayi anlamli buluyorum.
Hukukun herseyi ikame edebilecegine inanmiyorum. Lemkin'in soykirim
terimini icad ettigi donemde aklinda Ermeni soykirimi da oldugunu
biliyorsunuz. O gunun siyasi kosullari yasanin bu sekilde ortaya
cikmasina neden olmus diye bunun ardina saklanmak sosyal bilimcinin
ahlakina sigmaz.
6) Yasanin bu haline itibar etsek bile, 1915-16 oldurmeleri
arasinda, politik mucadeleye katildigina dair hicbir kanit olmayan
yuzbinlerce kisi vardir. Cocuklar ve kadinlar basta. Kafasi sizin
Cerkeslerden biri tarafindan tasla ezilen Kirkor Zohrap gibi, ya da
aklini kacirmasina neden olan sikintilar yasatilan muzisyen Komidas
gibi aydinlar da cabasi.
7)1985 yılında Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal
Konseyine bagli bir komisyona sunulan bir raporda soykirimlarin
hepsinin Nazi ornegindeki gibi belgelenmesinin mumkun olmadigi
soylendikten sonra kasit olup olmadigini anlamak icin, eylemlerin sonucunu
kestirebilir olmanin yeterli oldugu, sucun ille de bir eylemde bulunarak
degil, eylem ihmal edilerek de islendigi
soyleniyor. Yani oyle pacayi kurtarmak artik kolay degil.
8) 200 bin olu diyen ben miyim ki, durmadan bana bunu soruyorsunuz?
Kaldi ki, bence rakam 600 bin civarinda. Hepsi dogrudan oldurulmedi
ama olume mahkum edildi. Bu rakam size az geldiyse, elini yikamadan
sofraya oturanlardan farkinizi anlayamadim.
9) Son olarak "Stalin doneminde ne kadar hurduler peki" tipi
dokundurmalarin size pek yakistigini soyleyecegim. Kisisel olarak
ben "ama onlar daha kotusu yapti", "asil onlar kendine baksin", "ben
ondan asagi mi kalacagim", "deve yilana boynun egri
demis...", "tencere dibin kara" turunden bahaneleri kullanmayi 11
yasimda biraktim. Benim dogru davranis konusunda referans noktam hic
bir zaman baskalarinin yaptiklari olmadi. Hele de kotu ornekler hic.
Siz yine de beni izlemeyin. Gecerli olan sizin davranis biciminiz cunku.
Selamlar,
Ayse