Nutuk

[DeLaHoya]

Atatürk niçin halife olmadı? Kendisi anlatıyor...

...
Ankara'ya muhalif yazarlar

Siyaset bahçelerinde yapay biçimde yetiştirilen gençlere hatırlatmak istiyorum.
Türkiye'de önce saltanat yani padişahlık kaldırıldı. TBMM Vahdettin'in yerine Veliaht Şehzade Abdülmecit Efendi'yi halife seçti.
Abdülmecit Efendi tantanayı, gösterişi seven, resim ve müzik ile uğraşan sanatsever bir zattır. Devrim aydınları ressam, müzisyen, yazar sık sık saraya davet edilir.

Gidenlerin çoğu Kurtuluş Savaşı'nda saltanatı tutan, Ankara'ya karşı kişilerdir.
Ankara endişeye düşer. Devlet henüz kurulmaktadır.
İstanbul basınının bir bölümü hem Cumhuriyet'e hem Ankara'ya karşı muhalefet yapmaktadır. Ve bu ünlü yazarlar Dolmabahçe Sarayı'ndan çıkmazlar.

'Yeni halife Mustafa Kemal'dir'

Hindistan'da bir hilafet komitesi kurulur. Müslüman liderler şaşkınlık içindedirler. Onlar hilafetin hiçbir surette Arapların eline geçmemesini ister. Liderler aralarında birleşir, "Mustafa Kemal Paşa'nın halife olmasından büyük sevinç duyacaklarını" açıklar.
Bu istek Mustafa Kemal Paşa'ya da bildirilir.
Müslüman liderlerin bildirilerine göre, mademki halifelik için güç gerekli, "Türkiye'nin kurtarıcısı, kurucusu olan Mustafa Kemal vardır; o halde yeni İslam halifesi Mustafa Kemal'dir."

'Yuvalanmış haydut çeteleri'

Sonunda Mustafa Kemal konuşur. "Halifeliğin devlet reisi demek olduğunu bilirsiniz. Başlarında kralları, imparatorları olan bir halkın, bana ulaştırdığınız teklifleri ben nasıl kabul edebilirim. Kabul ettim desem buna o halkın başındaki kişiler razı olur mu? Halifenin emir ve yasakları yerine getirilir. Beni halife yapmak isteyenler emirlerimi yerine getirmeye muktedir midirler? Yapacak işi ve anlamı olmayan gölgemsi bir makama oturmak gülünç olmaz mı?
Efendiler, açık ve kesin söylemeliyim ki, Müslüman halkını bir halife korkuluğu ile hâlâ uğraştırmayı, kaydırmayı sürdürmek çabasında bulunanlar yalnız ve ancak Müslümanların ve özellikle Türkiye'nin düşmanlarıdırlar. Böyle bir oyuna kapılmak da ancak cahil ve gaflet eseri olabilir.

Bütün Türkiye düşmanlarının el ele verip bize karşı ateşli olarak çalışıp uğraşmaları din gayretiyle midir?

Sınırlarımıza bitişik yerlerde yuvalanarak hâlâ Türkiye'yi mahvetmek için mukaddes ittifak namı altında haydut çeteleri, suikast tertipleriyle çılgınca aleyhimize çalışmaların amaçları mukaddes midir? Buna inanmak için cidden kara cahil ve koyu gafil olmak lazımdır. Küstahlığın da bir derecesi vardır."

Müslüman liderlerin "Halife-i Münci, hilafetin kurtarıcısı" diye halife ilan etmek istedikleri Mustafa Kemal 70 küsur yıl önce bugünleri nasıl görmüş hayret.

http://www.milliyet.com.tr/2005/09/08/yazar/cetiner.html

[Telli Baba]

Bu konuya rahmetli Uğur Mumcu'nun yazdığı 'Kâzım Karabekir anlatıyor' (http://www.yenisayfa.com/pgs/prdA/prd_detail.asp?fr_PrdSID=snnVx mVx) kitabında da değiniliyor. Kitabı herkese tavsiye ederim.

[Telli Baba]

http://www.milliyet.com.tr/2005/10/21/yasam/resim/yas09.jpg

ANKARA Milliyet

Atatürk'ün milli mücadeleyi, Cumhuriyet'in kuruluşunu ve inkılapların yapılışını anlattığı eseri "Nutuk"u dünya okuyacak. Atatürk Araştırma Merkezi tarafından Almanca, Fransızca, Farsça, İngilizce ve Rusçaya çevrilen Nutuk, Kazakça, Arapça, Çince, Japonca ve İspanyolcaya da çevrilecek.

Milliyet (http://www.milliyet.com.tr/2005/10/21/yasam/yas09.html)

[Telli Baba]

Hier kannst Du mal anfragen, bir Mail yaz istersen!

http://www.atam.gov.tr/

[tralles]

Nutuk(Söylev)'u anlamak her babayigitin harci degildir...

Nutuk'u okuyabilirsin, ancak tüm kapsaminda anlayabilmek icin Türk tarihini de iyi bilmelisin. Ben Nutuk'u ilk kez 15 yasinda okudum... Ve genel hatlarini anlayabildim ancak, ama Nutuk öylesine ince detaylara, dönemin ic siyasetine giriyor ki, Nutuk'u önce okumali, anlamadiklarini, ve isimleri bir kenara yazmali, o olaylar ve kisiler hakkinda arastirmali, ve tekrar Nutuk'u okumalidir.

Aslinda 2 ya da 3 yilda bir okunsa daha faydali olur. Cünkü insanlar o dönemde yine yeni olaylar ögrenir tarihimiz hakkinda, ve bugüne de isik tutabilecek bir paralellikte olan o günkü olaylari daha iyi idrak edebilecektir. Bir arkadas burada o dönemin "sendromunda" kalmis insanlar diye ulusalcilari tarif etmisti. O dönem ile bu dönem arasindaki korkunc benzerlikleri görmek icin Söylev'e göz atmali diye düsünüyorum.

Örnegin Nurettin Pasa'nin kim oldugunu iyi bilmeli... Belki sadik bir komutan ama sahsiyetsiz birisi... Özgür Politika gibi gazetelerde ise zamaninda "Kemal'in zalimk komutani" diyerekten bu adami yerdiler, otomatikman da Kemalistleri (TC'yi) yermis oldular. Oysa Nutuk'u okusaydi, Atatürk'ün Nurettin Pasa hakkinda pek de olumlu düsünmedigi (biraz hafif kacti) ortaya cikardi.

Yabancilar icin Nutuk ne denli verimli olur bilemem. Ben örnegin hicbir Alman arkadasima Nutuk'u hediye etmem, okusun diye, cünkü olaylarin baglamini (kontext) bilmedikleri icin ne kadar aydinlatici bir yapit olacaktir, bilemem. Olsa olsa yabanci arastirmacilar icin faydali olur.

Belki en faydali yani, Türkceleri yetersiz olan gurbetteki Türk gencleri'nin de Ata'yi hatmedebilecek olmasidir...

[tralles]

tralles aynen icimde ki süpheyi yazdin,senin dedigini yaparim ve alman arkadasa vermem.tahminim türk tarihini anlamadigi icin nutuku yanlis anlar.
aslinda kentisi atatürkü sever.

cevapin ve tavsiyen icin sagol.

Yanlis anlayacagi icin vermememene gerek yok, anlayabilecek mi, o iste benim de süphe duydugum nokta...
Tabii burada tercüme ne kadar iyi yapilmis, aciklamalar var mi icinde, bunlarda önemli... ben herhalde kendime alirim bukitabi, ona göre kime hediye ederim (ya da etmem ;) ) karar veririm.

[tralles]

Temel olarak demek istedigim belki de sudur:

Ilk önce kendimiz Nutuk'u anlayarak okumaliyiz. Okumaliyiz ki, cevremizdeki yabancilara Nutuk'u vermeden de Nutuk'ta yazilanlari anlatabilelim...

[Greyson]

freunde..hier noch etwas ganz ganz besonderes.
das ich das noch zu hören bekomme....

eine rede von atatürk (http://rapidshare.de/files/8101347/Ataturk.-.10.Yil.Nutuk.mp3.html)
http://www.politikcity.de/mkportal/modules/gallery/album/a_477.jpg

[dertli4u]

kütüphanenizde bulunsa daha iyi degil mi?

http://www.esnaf.de/comase.de/shop/catalog/product_info.php?products_id=3 89&osCsid=d12963fc53ba4c013527fe3 09275178c

[tralles]

freunde..hier noch etwas ganz ganz besonderes.
das ich das noch zu hören bekomme....

eine rede von atatürk (http://rapidshare.de/files/8101347/Ataturk.-.10.Yil.Nutuk.mp3.html)
http://www.politikcity.de/mkportal/modules/gallery/album/a_477.jpg

Klasse Greyson,

cok tesekkür ederim!

Atatürk Onuncu Yil Nutkunu söylerken cekilen bir resim:
http://www.atamizindeyiz.com/02/resimler/14.jpg



. Bugün cumhuriyetimizin onuncu yılını doldurduğu en büyük bayramdır. Kutlu olsun!

Bu anda büyük Türk milletinin bir ferdi olarak bu kutlu güne kavuşmanın en derin sevinci ve heyecanı içindeyim.

Yurttaşlarım!

Az zamanda çok ve büyük işler yaptık. Bu işlerin en büyüğü, Temeli, Türk kahramanlığı ve yüksek Türk kültürü olan Türkiye Cumhuriyetidir. Bundaki muvaffakiyeti Türk milletinin ve onun değerli ordusunun bir ve beraber olarak azimkarane yürümesine borçluyuz. Fakat yaptıklarımızı asla kafi göremeyiz. Çünkü daha çok ve daha büyük işler yapmak mecburiyetinde ve azmindeyiz. Yurdumuzu dünyanın en mamur ve en medeni memleketleri seviyesine çıkaracağız. Milletimizi en geniş refah, vasıta ve kaynaklarına sahip kılacağız. Milli kültürümüzü muasır medeniyet seviyesinin üstüne çıkaracağız. Bunun için, bizce zaman ölçüsü geçmiş asırların gevşetici zihniyetine göre değil, asrımızın sürat ve hareket mefhumuna göre düşünülmelidir. Geçen zamana nispetle, daha çok çalışacağız. Daha az zamanda, daha büyük işler başaracağız. Bunda da muvaffak olacağımıza şüphem yoktur. Çünkü, Türk milletinin karakteri yüksektir. Türk milleti çalışkandır. Türk milleti zekidir. Çünkü Türk milleti milli birlik ve beraberlikle güçlükleri yenmesini bilmiştir. Ve çünkü, Türk milletinin yürümekte olduğu terakki ve medeniyet yolunda, elinde ve kafasında tuttuğu meşale, müspet ilimdir.

Şunu da ehemmiyetle tebarüz ettirmeliyim ki, yüksek bir insan cemiyeti
olan Türk milletinin tarihi bir vasfı da, güzel sanatları sevmek ve onda yükselmektir. Bunun içindir ki, milletimizin yüksek karakterini, yorulmaz çalışkanlığını, fıtri zekasını, ilme bağlılığını, güzel sanatlara sevgisini, milli birlik duygusunu mütemadiyen ve her türlü vasıta ve tedbirlerle besleyerek inkişaf ettirmek milli ülkümüzdür. Türk milletine çok yaraşan bu ülkü, onu, bütün beşeriyete hakiki huzurun temini yolunda, kendine düşen medeni vazifeyi yapmakta, muvaffak kılacaktır.

Büyük Türk Milleti,

On beş yıldan beri giriştiğimiz işlerde muvaffakiyet vaat eden çok sözlerimi işittin. Bahtiyarım ki, bu sözlerimin hiçbirinde, milletimin hakkımdaki itimadını sarsacak bir isabetsizliğe uğramadım. Bugün, aynı iman ve katiyetle söylüyorum ki, milli ülküye, tam bir bütünlükle
yürümekte olan Türk milletinin büyük millet olduğunu, bütün medeni alem, az zamanda bir kere daha tanıyacaktır. Asla şüphem yoktur ki, Türklüğün unutulmuş büyük medeni vasfı ve büyük medeni kabiliyeti, bundan sonraki inkişafıyla, atinin yüksek medeniyet ufkunda yeni bir güneş gibi doğacaktır.

Türk Milleti!

Ebediyete akıp giden her on senede, bu büyük millet bayramını daha büyük şereflerle, saadetlerle huzur ve refah içinde kutlamanı gönülden dilerim.


NE MUTLU TÜRKÜM DIYENE!


Ankara, 29 Ekim 1933

:türk:

[Refa]

Kuvayı Milliye''nin Destanı: İstiklâl Marşı

Bugün 12 Mart İstiklâl Marşımızın Türkiye Büyük Millet Meclisi''nde milli marş olarak kabulünün 85.yılıdır. Bugün ve yarın Türkiyemizin her tarafında törenlerle bu olay anılacaktır. Yarın ayrıca İstanbul Belediyesi tarafından da İstiklâl Marşı ile ilgili şiir okumak yarışını kazananlar için özel toplantılar yapılacaktır. Gazetemizin bugünkü sayısında bu konudaki açıklayıcı haberi okumuşsunuzdur. Biz burada İstiklâl Marşı''nın nasıl bir hava içinde yazıldığını ve kabul edildiğini vermek istiyoruz. Çünkü içinde bulunduğumuz bugünler de Kuvayı Milliye ruhuna en çok muhtaç olduğumuz günlerdir. Bugün de yeniden bir Kuvayı Milliye dönemi yaşıyoruz. Şimdi tarihe dönelim ve o günleri ruhumuzun derinliklerinde yaşayarak öğrenelim:
http://www.yenicaggazetesi.com.tr/haber_resimleri/2006/03/12/m3.jpg


Felâket Günleri

1920 yılı sonları... Sevr Antlaşması imza edilmiş. Trakya''da Tekirdağ ve Edirne''yi işgal etmiş olan Yunan kuvvetleri, Batı Anadolu''da Uşak''ı da ele geçirmişler. Türk ordusu Doğuda Ermenistan''a karşı savaşıyor. Yer yer patlayan isyanlarla halkın maneviyatı son derece bozuk. Şairler gazetelerde, dergilerde bu yıkıntıyı önleyici, millî duyguları besleyici şiirler yazıyorlar, halk ve asker arasında dolaşarak bunları okuyorlar. Bu şairlerden biri de Mehmet Âkif idi.


o günlerde Kars kurtarılmış, Gümrü Antlaşması imzalanmış, Kurtuluş Savaşı''nın ilk askerî ve siyasî zaferi kazanılmıştı. 1920 Aralık ayı başında bir gün Millî Eğitim Bakanlığı Orta Tedrisat Müdürü Kâzım Nami Bey''in odasına bir Kurmay Albay girdi. Selâm vererek kendini tanıttı: ''Ben Batı Cephesi Kurmay Başkanı İsmet.''
Kâzım Nami Bey ayağa kalkarak misafire yer gösterdi. Oturdular. İsmet Bey:
''- Beni size Mİllî Eğitim Bakanı Doktor Rıza Nur gönderdi.'' dedi. ''Orduca karar verdik, bir İstiklâl Marşı istiyoruz. Bunun güftesini, bestesini ayrı ayrı yarışmaya koyarsınız. Herbirini kazanana beşer yüz lira vereceğiz.''
Kâzım Nami Bey bu isteğin hemen yerine getirileceğini söyledi. Genelge şeklinde durum bütün okullara duyurulduğu gibi şairlere de bildirildi. Çok geçmeden orta tedrisat müdürlüğüne şiirler gelmeye başladı. Bu arada Birinci İnönü Savaşı kazanılmış, kurtuluş mücadelesinin ikinci zaferi de elde edilmişti. Eli kalem tutanlar daha büyük bir imanla ordunun isteği üzerine eğildiler. 17 Şubat 1337 (Milâdî tarihle 2 Mart 1921) günkü Hakimiyeti Milliye Gazetesi''nin birinci sahifesinde ''İstiklâl Marşı'' başlığı altında Mehmet Âkif''in bir şiiri çıktı. Koca şair şöyle haykırıyordu:

''Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen alsancak
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak
O benim milletimin yıldızıdır parlayacak,
O benimdir o benim milletimindir ancak.''

Bu şiir bir kükreme gibi bütün yurda yayıldı.
Doktor Rıza Nur''un yerine 14 Aralık 1337 tarihinde Mİllî Eğitim Bakanı olan Antalya Milletvekili Hamdullah Suphi Bey İstiklâl Marşı''nın sözlerine özel bir ilgi gösteriyor, İstiklâl Marşı olacak şiiri Türkiye Büyük Millet Meclisi''nden geçirerek meclisin kabul etmesini istiyordu. Yarışma için gelen 724 şiirden çoğu düzen ve duygu bakımından istenileni verecek durumda değildi. Görevi ağır olan meclise bu kadar şiiri götürüp bir seçme yaptırmak çok zaman alacaktı. Bu yüzden bakanlıkça bir komisyon kuruldu. Bu komisyon 724 şiirden içlerinde Mehmet Âkif''in şiirinin de bulunduğu yedisini seçti. Bu şiirler bastırılıp meclis üyelerine dağıtıldı.


TBMM mâli yılın başlaması dolayısı ile 1 Mart 1337 günü toplanmıştı. Oturuma Büyük Millet Meclisi Başkanı Mustafa Kemal Paşa başkanlık ediyordu. Paşa, iç ve dış siyasete dair çok önemli bir nutuk söyledi. Sonra Balıkesir Milletvekili Hasan Basri Bey, kendilerine dağıtılan yedi şiirden biri olan Mehmet Âkif Bey''in İstiklâl Marşı şiirinin okunmasını teklif etti. Teklif kabul edildi. Millî Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi Bey bizzat kürsüye gelerek gür ve heyecanlı bir sesle şiiri okumaya başladı. Koca mecliste çıt çıkmıyor, bütün milletvekilleri büyük bir heyecan içinde, bu ulvî haykırışı dinliyorlardı:

''Çatma, kurban olayım çehreni ey nazlı hilâl,
Kahraman ırkıma bir gül ne bu şiddet bu celâl?
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helâl
Hakkıdır hakka tapan milletimin istiklâl.''

Şiirin okunması bittiği zaman salon alkıştan inliyor, milletvekilleri gözyaşlarını tutamamışlar ağlıyorlardı. Bu son derece heyecanlı hava içinde bir ses yükseldi. Bu ses İsmail Fazıl Paşa''nın sesi idi.
Şiirin bir daha okunmasını teklif ediyordu. Teklif alkışlarla kabul edildi. Hamdullah Suphi Bey''in gür sesi tekrar mecliste yankılanmaya başladı:

''Ben ezelden beridir hür yaşadım, hür yaşarım
Hangi çılgın bana zincir vuracakmış şaşarım
Kükremiş sel gibiyim bendimi çiğner aşarım
Yırtarım dağları enginlere sığmam taşarım.''

Heyecan yine dinmemişti. Yeni bir teklif üzerine İstiklâl Marşı, Hamdullah Suphi Bey''in sesi ile bir defa daha mecliste inledi:

''Garbın afakını sarmışsa çelik zırhlı duvar
Benim iman dolu göğsüm gibi serhaddim var
Ulusun, korkma, nasıl böyle bir imanı boğar
''Medeniyet'' dediğin tek dişi kalmış canavar.''

Şiirin mecliste üst üste üç defa okunması müthiş bir heyecan yaratmış, fakat yarışmanın sonucu alınmamıştı. Meclisin 12 Mart 1337 (25 Mart 1921) günkü oturumunda birçok kanunların görüşülmesinden sonra Hamdullah Suphi Bey söz alarak şunları söyledi:
''İstiklâl marşlarını bastırdık, tarafı âlinizden tetkikle hangisi uygunsa kabul edilsin. Anadolu mücadelesini terennüm eden bu şiirlerden biri ne kadar önce seçilirse o kadar iyi olacak. Bestesini de yaptırabilelim.''


Bu konudaki görüşmelerden sonra milletvekilleri tarafından başkanlığa birçok önergeler verildi. Bunlarda Mehmet Âkif Bey''in yazdığı İstiklâl Marşı''nın kabul edilmesi isteniyordu. O gün oturuma başkanlık eden Doktor Adnan Bey önergeleri oya koydu. Âkif''in İstiklâl Marşı, meclisin ezici çoğunluğu ile kabul edildi. Milletvekilleri Hamdullah Suphi Bey tarafından bir defa daha okunmasını istediler. Başkan:
''Mademki marş kabul edilmiştir, ayakta dinleyeceğiz.'' dedi.
Hamdullah Suphi Bey kürsüye geldi. Bütün meclisin ayakta ve derin bir huşu içinde dinledikleri şiir bir defa daha tarihî binanın havasında yankılandı:

''Arkadaş, yurduma alçakları uğratma sakın
Siper et gövdeni dursun bu hayasızca akın
Doğacaktır sana vadettiği günler Hakkın
Kim bilir, belki yarın belki yarından da yakın.''

Hakimiyeti Milliye Gazetesi''nin 13 Mart 1337 tarihli sayısında marşın TBMM tarafından kabul edildiği bildirildi. 14 Mart 1337 tarihli sayısında da şiir bir defa neşredildi.

''Bastığın yerleri ''toprak'' diyerek geçme tanı
Düşün altındaki binlerce kefensiz yatanı
Sen şehit oğlusun incitme yazıktır atanı
Verme, dünyaları alsan da bu cennet vatanı.

Bütün millet bir ağız olmuş haykırıyordu:

Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki feda,
Şüheda fışkıracak toprağı sıksan şüheda,
Canı cananı bütün varımı alsın da Hüda,
Etmesin tek vatanımdan beni dünyada cüda.''

Mehmet Âkif ordunun yarışma için ayırdığı beşyüz lirayı fakir İslâm kadın ve çocuklarına iş öğreterek yoksulluklarına son vermek için kurulmuş olan Dar-ül Mesaiye armağan etti. Halbuki kendisinin o sıralarda sırtına giyecek bir paltosu yoktu. O yalnız bir şey istiyordu:

''Ruhumun senden ilahi şudur ancak emeli
Değmesin mâbedimin göğsüne namahrem eli.
Bu ezanlar ki şehadetleri dinin temeli
Ebedî yurdumun üstünde benim inlemeli.''

Yine o günlerde Mehmet Âkif''ten kilometrelerce uzakta birisi, İstanbul''daki Muzıkai Humayun Şefi Osman Zeki Bey, işgal altındaki şehrin minarelerinde okunan hüzünlü akşam ezanını dinleyerek Âkif gibi o da aynı şeyleri duyuyordu.

''O zaman vecd ile bin secde eder varsa taşım
Her cerihamdan, ilâhî boşanıp kanlı yaşım
Fışkırır ruh-u mücerret gibi yerden naşım
O zaman yükselerek arşa değer belki başım.''

Bir gün bu dilek oldu. Beşiktaş''ta işinin başında iken, Türk atlılarının İzmir''e girdikleri haberini aldı. İşini bırakarak üst katında oturduğu, Osmanbey''deki Uğurlu hanına koştu. Kulaklarında artık bir hakikat olmuş dileğin son satırları uğulduyordu:

''Dalgalan sen de şafaklar gibi ey şanlı hilâl
Olsun artık dökülen kanlarımın hepsi helâl
Ebediyen sana yok ırkıma yok izmihlâl
Hakkıdır hür yaşamış bayrağımın hürriyet
Hakkıdır hakka tapan milletimin istiklâl.''

Osman Zeki Bey apartmandaki dairesine girince koca bir Türk bayrağını bina boyunca sallandırdı. Sonra piyanosunun başına geçerek İstiklâl Marşı''nı nota olarak sahifelere dökmeye başladı. Bestesi 22 yarışmacı arasında birinci seçildi. Mehmet Âkif 6 Aralık 1936 Pazartesi günü öldü. Edirnekapı Şehitliği''ne gömüldü. Ölümlerde millî marş çalınması geleneği olmadığı halde bu marşın yaratıcısı olduğu için mezarı başında İstiklâl Marşı çalındı.


İstiklâl Marşı Âkif''in ölümünden 22 yıl sonra 1 Mart 1958 günü Karacaahmet''te bir mezar başında daha çalındı. Mezar o gün toprağa verilen bestekâr Osman Zeki Bey''in mezarı idi...


http://www.yenicaggazetesi.com.tr/images/logo_yenicag_yeni.gif (http://www.yenicaggazetesi.com.tr/manset.asp?nta=5795&altid=9702)

[ottoman1299]

Atatürkçü Düşünce Derneği (ADD) Marmaris Şubesi’nin düzenlediği “Vatan tehlikede mi?” konulu konferansta Atatürk’ün sözlerinin çarpıtılması tepki topladı.
Dernek yetkilileri, tepkiler üzerine sözlerin çarpıtılmadığını, sadece günümüz Türkçesine uyarlandığını savundu.
Pinata Otel’de gerçekleştirilen konferansta Doç. Dr. İsmet Görgülü’nün konuşma yaptığı masanın yanındaki masanın önüne asılan dövizin üzerindeki, “Cumhuriyet düşünsel, bilimsel, tensel, güçlü ve yüksek kişilikli korumacılar ister. K. Atatürk” sözünün yanlış yazıldığı anlaşıldı. Atatürk’ün 1924 yılında öğretmenlere hitaben söylediği bu sözün aslının, “Cumhuriyet fikren, ilmen, fennen, bedenen kuvvetli ve yüksek seciyeli muhafızlar ister.” olduğunu savunan vatandaşlar, derneğin Atatürk’ün sözlerini değiştirmesini eleştirdi. Konferansta konuşma yapan Doç. Dr. Görgülü ise Atatürk’ün sözlerinin çarpıtılmadığını, sadece kelimelerin değiştirildiğini kabul ederek sözün doğrusunun, “Cumhuriyet fikri, ilmi, maneviyatlı ve yüksek karakterli muhafızlar ister.” olduğunu söyledi.
Konunun eleştirilmesi üzerine ADD Marmaris Şube Başkanı Cemalettin Efecan ve Yönetim Kurulu üyeleri, sözlerin çarpıtılmadığını, sadece daha anlaşılır hale getirildiğini ve günümüz Türkçesine uyarlandığını savundu. Efecan, cümledeki “tensel” kelimesinin yanlış yazıldığını, doğrusunun “tinsel” olacağını belirtti. Efecan ayrıca Tercüman gazetesinin 18 Mart Çanakkale Zaferi yıldönümünde okuyucularına armağan ettiği, parçalanmış elbise ve postallarıyla iki Türk askerini gösteren, “Çanakkale Zaferi’ni kazandıran asil ruh anısına…” yazılı posterdeki, “Tercüman’ın armağanıdır” cümlesindeki “Tercüman” kelimesinin boyanmasının ise kendileriyle ilgisi olmadığını savundu.
Derneğin Atatürk’ün sözlerini değiştirmesi, çeşitli kesimlerden tepki aldı. Dr. Selami Adamoğlu, “Türkçeleştirmek adı altında tamamen yanlış yazılmış, anlam kaybolmuş. ‘Tinsel’ kelimesi ise tıp dilinde ‘ruh’ anlamında kullanılır. Kimsenin orijinali bozmaya hakkı yok.” dedi. Tiyatro ve sinema sanatçısı Selma Sonat da Atatürk’ün anlaşılır bir Türkçe kullandığını vurgulayarak, “Böyle bir şey yapmaya kimsenin hakkı yok.” şeklinde konuştu. Atatürk’ün açık ve net bir şekilde herkesin anladığı bir Türkçe kullandığını belirten Sonat, “Bu Atatürk’e saygısızlıktır. Ayıplıyorum.” dedi. Gazeteci Umur Özlüer ise tepkisini, “Atatürk Türkçe konuşmuştur.” diyerek dile getirdi. ADD’nin Türkçeleştirmesine emekli eğitimci ve gazeteci-yazar Sadi Tonbul da tepki gösterdi. Tonbul, “Biz Atatürk’ün ne dediğini anlıyoruz; ama Atatürkçülerin dilinden anlamıyoruz. Ne demek günümüz Türkçesine uyarlamak? Atatürk’ten daha mı iyi Türkçe kullanıyor bu arkadaşlar? Atatürk bu sözleri biz öğretmenlere hitaben söylemişti. Yıllarca öğrencilerimize bunu anlattık; ama Atatürkçülerin anlattığından hiçbir şey anlayamıyoruz.” diye konuştu.


02.05.2006
Adem Ülker
Marmaris

[Psila Vuna]

Türk dili gide gide, fars ve arab dillerinden ayıklanıyor ve şimdide liderimizin dedikleri bile artık değiştirilmeye başlanıldı.
Benim ilk Türkçe lügâtım 1976 senesindendir ve onun yanında bir tane sözlük 2005 senesindendir. Kıyaslaştırdım ve farkları inanılmaz. Çoğu kelimeler tamamen kaldırılmış veya değiştirilmiş durumda. Güya yumuşak G harfinide kaldırmayada bakmışlar ama bu konu hakkında bilgilerim kısıtlı.
İyi güzel, ki olabilirki liderimizin dedikleri bazı genç insanlar için biraz tuhaf okunulabiliri ki dedikleri zamanın Türkçe'si ile denilenlerdi. Ama benim için liderin dedikleri asla komik gelmedi ki ben onun dediklerini zaten güncel yaşamdada kullanıyordum(ne kadar hepsi olmasada). Ama örneğin 'Yurtta sulh, cihanda sulh' değimi, sizler bile demek zorundasınız, bugün kim sulh veya cihan kelimesini kullanıyor?? Anlaşılabilir kesin, ama artık kimse kullanmıyor. Belki belirli yerlerde kullanıyordur eminim, ama ben sokaklarda asla bu kelimeleri duymadım. Yinede, liderimin dediklerini ben asla mı asla değiştirmezdim, ki hangi cüret ile değiştiriyorlar?? Yok efendim, bugünkü Türkçe'ye göre yazmış mış lar. Onlara mı kaldı bunları değiştirmek? Sapıtma konusunda artık liderimin dedikleri bile kurban oldu.

[deryatulga]

Türk dili gide gide, fars ve arab dillerinden ayıklanıyor ve şimdide liderimizin dedikleri bile artık değiştirilmeye başlanıldı.
Benim ilk Türkçe lügâtım 1976 senesindendir ve onun yanında bir tane sözlük 2005 senesindendir. Kıyaslaştırdım ve farkları inanılmaz. Çoğu kelimeler tamamen kaldırılmış veya değiştirilmiş durumda. Güya yumuşak G harfinide kaldırmayada bakmışlar ama bu konu hakkında bilgilerim kısıtlı.
İyi güzel, ki olabilirki liderimizin dedikleri bazı genç insanlar için biraz tuhaf okunulabiliri ki dedikleri zamanın Türkçe'si ile denilenlerdi. Ama benim için liderin dedikleri asla komik gelmedi ki ben onun dediklerini zaten güncel yaşamdada kullanıyordum(ne kadar hepsi olmasada). Ama örneğin 'Yurtta sulh, cihanda sulh' değimi, sizler bile demek zorundasınız, bugün kim sulh veya cihan kelimesini kullanıyor?? Anlaşılabilir kesin, ama artık kimse kullanmıyor. Belki belirli yerlerde kullanıyordur eminim, ama ben sokaklarda asla bu kelimeleri duymadım. Yinede, liderimin dediklerini ben asla mı asla değiştirmezdim, ki hangi cüret ile değiştiriyorlar?? Yok efendim, bugünkü Türkçe'ye göre yazmış mış lar. Onlara mı kaldı bunları değiştirmek? Sapıtma konusunda artık liderimin dedikleri bile kurban oldu.


Türk halkinin 95%i "Nutuk"u orijinal dilinden okuyup da anlayacak durumda olmazsa, olur böyle vakalar. Ne var ki "Nutuk"ta kullanilan zengin dilin bugünkü Türkceye aktarilmasi mümkün degil. Gel de cik isin icinden!

[zübeyde]

Türk halkinin 95%i "Nutuk"u orijinal dilinden okuyup da anlayacak durumda olmazsa, olur böyle vakalar. Ne var ki "Nutuk"ta kullanilan zengin dilin bugünkü Türkceye aktarilmasi mümkün degil. Gel de cik isin icinden!


Bize hocalarimiz gayet güzel okuturdu Nutuk ´u. Ozamanin sözlerini tabiki aramizda konusur, ve birbirimize aciklardik. Okullari gecen her cocuk okumustur ve anlamistir zannederim.

Tabiki görüs ayriliklari olabilir bu konuda, fakat bence Türk dilimiz bu haliyle de halen zengin ve derin.

[dertli4u]

kelimeleri türkcelestiriyoruz adi altinda, türkcemizin manasini fakirlestirmesinler.

bugün herkes, bir adet sözlük alacak imkana sahiptir.

o cümlelerin söylendigi manalar , tek tek sözlüge bakarak anlasilmasi zahmetine deger.

[Telli Baba]

Türk dili gide gide, fars ve arab dillerinden ayıklanıyor ve şimdide liderimizin dedikleri bile artık değiştirilmeye başlanıldı.
Benim ilk Türkçe lügâtım 1976 senesindendir ve onun yanında bir tane sözlük 2005 senesindendir. Kıyaslaştırdım ve farkları inanılmaz. Çoğu kelimeler tamamen kaldırılmış veya değiştirilmiş durumda. Güya yumuşak G harfinide kaldırmayada bakmışlar ama bu konu hakkında bilgilerim kısıtlı.
İyi güzel, ki olabilirki liderimizin dedikleri bazı genç insanlar için biraz tuhaf okunulabiliri ki dedikleri zamanın Türkçe'si ile denilenlerdi. Ama benim için liderin dedikleri asla komik gelmedi ki ben onun dediklerini zaten güncel yaşamdada kullanıyordum(ne kadar hepsi olmasada). Ama örneğin 'Yurtta sulh, cihanda sulh' değimi, sizler bile demek zorundasınız, bugün kim sulh veya cihan kelimesini kullanıyor?? Anlaşılabilir kesin, ama artık kimse kullanmıyor. Belki belirli yerlerde kullanıyordur eminim, ama ben sokaklarda asla bu kelimeleri duymadım. Yinede, liderimin dediklerini ben asla mı asla değiştirmezdim, ki hangi cüret ile değiştiriyorlar?? Yok efendim, bugünkü Türkçe'ye göre yazmış mış lar. Onlara mı kaldı bunları değiştirmek? Sapıtma konusunda artık liderimin dedikleri bile kurban oldu.
Osmanlıca Türkleri ve Türkçeyi yozlaştırmak ve yabancılaştırmak demektir. Bu dil sanal bir dildir.

[deryatulga]

Siyasi tarihimizde bir ilk: Kastamonu mebusu Halit Akmansü



1897 Osmanlı-Yunan Harbi’nde kazanılan zafer sebebiyle yapılan geçit resmi esnasında askerlerin yürüyüşü çok hoşuna gittiği için asker olmaya karar veren Halit Bey’in askerlik kariyeri üstün başarılarla dolu. Sadece şu kadarını zikretmek yeterlidir: Sivas Kongresi’ni engellemek isteyen Elazığ Valisi Ali Galib’i engellemesinin yanısıra Sakarya Harbi’nde ve Dumlupınar Meydan Muharebesi’nde Kafkas tümenlerine komuta etti ve Yunan Başkumandanı Trikopis’i esir aldı.
Birinci ve ikinci Meclis’te Kastamonu mebusu olarak görev yaptı. Halit Bey’in Halk Fırkası’ndan ayrılmasına sebep olan hadise hilâfetin kaldırılmasıdır. Bugün size Cumhuriyet Halk Partisi’nden (O esnadaki adıyla Halk Fırkası) istifa eden ilk mebusun hayat hikâyesinden bahsedeceğim. Bu şahıs Kurmay Albay Dadaylı Halit Bey’dir (Akmansü). 1884 Yılında Kastamonu’nun Daday kazası yakınlarındaki Kelebek köyünde doğmuş. 1897 Osmanlı-Yunan Harbi’nde kazanılan zafer sebebiyle yapılan geçit resmi esnasında askerlerin yürüyüşü çok hoşuna gittiği için asker olmaya karar vermiş. Evvela Askerî Rüşdiye’yi, ardından Bursa Işıklar Askerî İdadisi’ni bitirerek Mekteb-i Harbiye’ye girmiş (İnternet’in “özgür” ansiklopedilerinden birine göre bu okul Mühendishane-i Berr-i Hümayun diye geçiyor. Kesinlikle yanlıştır!). Halit Bey’in askerlik kariyeri üstün başarılarla dolu. Sadece şu kadarını zikretmek yeterlidir: Sivas Kongresi’ni engellemek isteyen Elazığ Valisi Ali Galib’i engellemesinin yanısıra Sakarya Harbi’nde ve Dumlupınar Meydan Muharebesi’nde Kafkas tümenlerine komuta etti ve Yunan Başkumandanı Trikopis’i esir aldı. Hayatı hakkında en geniş ve doğru bilgiyi, yeğeni Ziya Göğem tarafından kaleme alınan “Dadaylı Halit Akmansü, 2. C., İstanbul, Halk Basımevi, 1954-1956, 467 s. isimli eserde bulmak mümkündür.

Millî Mücadele’nin bizim için ilginç taraflarından biri de cephede çarpışan yüksek rütbeli askerlerden çoğunun, aynı zamanda BMM’de mebus olarak görev yapmış olmalarıydı. Halit Bey de bu asker-mebuslardan biriydi. Birinci ve ikinci Meclis’te Kastamonu mebusu olarak görev yaptı. Birinci Meclis’in son aylarında askerî zafer kazanıldıktan sonra Meclis dahilinde oluşan gruplardan 1. Grup içinde yer almıştır. Halit Bey, 1923 yazında yapılan seçimlerde yeniden Meclis’e girmiş, bu yılın Aralık ayında patlak veren “ordu mensuplarının siyasetten ayrılması” hadisesinde askerî görevinden istifa ederek mebus olarak siyasete devama karar vermişti.

Halit Bey’in Halk Fırkası’ndan ayrılmasına sebep olan hadise Hilâfetin kaldırılmasıdır. 3 Mart 1925 günü Meclis’e verilen kanun teklifine göre o esnada görevde bulunan Türk Hükümeti, “dünyevi ve uhrevi bilcümle vezaifi mütevecciheyi ifa ile mükellef bir hükümeti İslamiye” teşkil ettiği için ayrıca hilâfetin sürdürülmesine lüzum kalmamıştı. Çoğunlukla gözden kaçmış bir orta malı bilgiyi de bu vesileyle hatırlatmış olalım: Türkiye, 1923’ün 29 Ekim’inden 3 Mart 1924’e göre “halifeli bir cumhuriyet” olarak devam edegelmişti.

HF Mebusu Halit Bey, bu teklif Meclis’in genel kuruluna gelmeden önce yapılan grup toplantısında söz almak istemiş; ancak yapılan görüşmelerin yeterliliğine dair bir önergenin kabulü üzerine söz alamamış ve canı sıkılmıştı. Bunun üzerine parti tüzüğüne uygun olmamakla birlikte ertesi gün yapılacak genel kurul görüşmelerinde konuşmaya karar verdiği anlaşılıyor. Meclis’in bu oturumu, Türk siyasi hayatında çok önemli bir yer işgal etmesine rağmen pek bilinmez.

Şimdi biraz daha ayrıntıya girebiliriz.

Oturum başlarken kanunun aleyhinde söz almak isteyen Gümüşhane Mebusu Zeki Bey’i (Kadirbeyoğlu), tatlı dille ikna etmek için Recep Peker’in yanıbaşında oturarak engellemeye çalıştığı, buna rağmen dikbaşlılığı ile tanınan Zeki Bey’in kürsüye gelerek şöyle konuştuğu anlatılıyor (Göğem, C.1, s.262): “Arkadaşlar bendeniz mutedil, liberal, bununla beraber müthiş bir ittihadı İslam taraftarıyım. Tarihin bu azametini kendi milletimde görmek isterim. Benim gayem budur. Bunun içindir ki memleketin hem iç, hem de dış siyaseti noktainazarından hilâfetin ilgasını kabul edemem... Hilafetin ilgasını kabul ederek bugünkü vaziyet dahilinde bu müthiş kuvveti düşmanların veyahut diğer hükümetlerin kucağına atmayalım”. Bu konuşma üzerine mecliste sıra kapaklarına vurulup, lâf atılarak Zeki Bey’in sözü kesilmeye çalışılmış, Zeki Bey ise aynı şiddette karşılıklar vererek tansiyonu iyice yükseltmiş, bunun üzerine Meclis Başkanı Fethi Bey (Esener) Zeki Bey’in HF’ye mensup olmadığını, bağımsız mebus olduğunu bu yüzden söylediklerinin sükunetle dinlenmesi gerektiğini ihtar etmek zorunda kalmıştı.

Zeki Bey, henüz yayınlanmamış hatıralarında bu hadiseye açıklık getirerek, sataşmalarla kesilen konuşmasının Meclis zabıtlarına düzeltilerek konulduğunu ileri sürüyor. Zeki Bey’e göre hanedan mensuplarının cumhuriyet için bir tehlike teşkil etmeleri muhal ihtimaldir. Bunlar, Ankara’da birkaç apartman içinde topluca iskan ettirilerek, çocukları resmî okullarda okutulur, işe yarayanları devlet hizmetinde çalıştırılmak suretiyle yarım asır içinde halk içinde eritilebilirdi. İşte bu esnada sataşmaların başlamış olduğu anlaşılıyor. İstanbul Mebusu Ali Rıza Bey, Zeki Bey’i sarayın hafiyesi olmakla itham edince Zeki Bey, muhatabını yalancılıkla suçlar ve muhatabının Umumi Harpte Levazım Reisi İsmail Hakkı Paşa’nın sağ kolu olduğunu, vazifesinde dürüst davranmadığını ima eder. Daha sonra Kozan Mebusu Ali Saip Bey araya girerek, “Zeki Bey, hanedan mensupları bu müdafaanı görseler seni damat yaparlardı” diye lâf atar. Zeki bey bunun üzerine “damad-ı şehriyari olmak (saraya damat) elbette bir şereftir. Burada kalmış olsalar sizlerden kimseye sıra kalmazdı. Değil damad-ı şehriyari olmak fırkanızın edib-i muhteremi muhterem Celal Nuri (İleri) bey, sarayın soğancıbaşılığına çoktan talip çıkmıştı” cevabını verir. Ardından Topçu İhsan’a (Eryavuz) da cevap yetiştiren Zeki Bey’in sert tarizleri genel kurulda soğuk bir hava estirir. Verilen arada Zeki Bey, kendisini Başvekil İsmet Bey’in (İnönü) bir pusula göndererek Meclis binasındaki başvekalete tahsis edilen odaya çağırttığını söylüyor. Odada İsmet Bey yerine Halit Paşa’yı (Deli Halit diye bilinir. 1925 yılında Meclis’te çıkan bir çatışmada vurularak öldürüldü) görerek şaşıran Zeki Bey, iki adım atınca kapı arkasından kapanır ve Rize Mebusu Rauf, İstanbul Mebusu Ali Rıza ve Topçu İhsan (Eryavuz) kapı arkasından ortaya çıkarlar. Zeki Bey bunun bir tertip ve pusu olduğuna hükmederek belindeki çifte silahını çıkarır ve odanın köşesine giderek sırtını sağlama alır. Bunun üzerine “silaha ne lüzum var, biz sadece konuşacaktık; bize hırsız dedin, senden özür bekliyoruz” cevabını alır. Zeki Bey sert bir dille özür dilemeyeceğini belirtir. Neticede Zeki Bey’in Meclis’teki arkadaşları yokluğunu farkederek oda kapısına gelir ve kapıyı vururlar. Zeki Bey de elinde silahları ile dışarı çıkar ve kendi ifadesine göre “pusu”yu savar.

Mustafa Kemal Paşa, Nutuk’ta Hilafet’in kaldırılması meselesine değinirken, “İlk itiraz Kastamonu Mebusu Halit bey tarafından vaki oldu. Müzakerenin cereyanı esnasında, Halit Bey’e bir iki zat daha iltihak etti” (Nutuk, C.2, s.849, TDTE basımı, 14 b., 1982) diyor. Zeki Bey, burada imâ ile geçilen o birkaç kişiden biridir. 2. TBMM’ne bağımsız sıfatıyla giren yegâne mebus Zeki Kadirbeyoğlu idi. Henüz basılmayan hatıralarında 1923 yazında Gümüşhane’deki seçimlerin nasıl cereyan ettiğine dair ilginç hadiseler nakleden Zeki Bey, ismi 1926’da İzmir Suikastı sanıkları arasına da karışmış ama beraat ederek siyasi hayatını noktalamıştır.

Halit Akmansü’nün hilâfetin ilgasına hangi gerekçeyle itiraz ettiği ve neticede ne sebeple partisinden istifa ederek, Türk siyasi hayatında bir ilk teşkil ettiğini, inşallah gelecek haftaya bırakıyorum.

[deryatulga]

CHP’den istifa eden ilk milletvekili: Halit Akmansü (2)
http://www.aksiyon.com.tr/resim/626/11.jpg


Halit Bey’in hikâyesi, Cumhuriyet tarihi ile örtüşen ama onun gizli kalmış yönlerini açığa çıkarıp tamamlayan bir nitelik taşıyor. Halka verilen söze rağmen hilafeti ilga eden CHP’den ayrılan Halit Bey, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’na geçer. TCF mebuslarının İzmir suikastı sebebiyle tutuklanarak İzmir’e sevk edilmesinden Halit Bey’in istisna tutulması son derece önemlidir. Mebusluk görevinin bittiği 1927 yılından sonra emekliliğini isteyen Halit Bey, çok sıkıntı çekmiş olmasına rağmen Tek Parti yöneticilerinin teklif ettiği görevleri reddeder. Akmansü, 1946 ve 50 seçimleri öncesi mebusluk tekliflerini de kabul etmez. Halit Akmansü bir Millî Mücadele kahramanıydı. Kurmay Albay rütbesiyle mücadelenin en mühim askerî harekâtlarında büyük birliklere komuta etmiş ve o günlerde kaçınılmaz bulunan bir ihtiyaçtan ötürü, çoğu meslekdaşı gibi asker kimliğine ilaveten Meclis üyeliğini de yürütmüştü. Birinci BMM’nin çok önemli bir özelliği vardı; son derece yoğun ve sert tartışmalar yaşanmasına rağmen Meclis’te muhalif bir grup veya parti oluşmamıştı. O günlerin Meclis’ini, sonraki yıllarda hep söylenen ve temennî edilen “millî birlik ve beraberlik” kavramı tek başına anlatabilir. 1922 yılının sonlarına doğru, askerî zafer kazanılmış olduğu için Meclis çalışmalarında diplomatik ve siyasi faaliyetler, askerî meselelerin önüne geçmeye başlayınca eski görüş farkları yeniden belirginleşmişti. Önce Gazi Mustafa Kemal Paşa ve yakın arkadaşları, Anadolu ve Rumeli Müdafaayı Hukuk Cemiyetleri (ARMCH) teşkilatı nüvesi etrafında bir grup teşkil ettiler; bu grubun dışında saydıkları mebusları ise “İkinci grup” diye adlandırdılar. Meclis çoğunluğunu elinde bulunduran ARMHC grubu, kısa zamanda “Halk Fırkası” adıyla resmileşti. 1923 yılının kış ve bahar ayları Meclis’te çetin tartışmalarla geçti. İkinci grup, Lozan’da yürütülmekte olan barış konferansının gidişatını şiddetle eleştirmekteydi. Bunun üzerine Halk Fırkası reisi M. Kemal Paşa, Meclis’in tarihî görevini yerine getirdiğini ileri sürerek seçime gitme kararı aldı. İkinci grup mensupları bu karara “askerî mücadeleyi biz yürüttük, barışı da bu Meclis’in yapması lazımdır” gerekçesiyle karşı çıktılarsa da başarılı olamadılar. Seçim 1923’ün yaz aylarında yapıldı; seçimi, bir istisna dışında Halk Fırkası’nın adayları kazandılar. (Tek istisna Gümüşhane’den bağımsız seçilmeyi başaran Zeki Kadirbeyoğlu idi. Bu seçimin hikayesini gelecek hafta sizlere sunacağım).

Kurmay Albay Halit Bey, işte bu seçimlerde de Halk Fırkası saflarında seçime katıldı ve Kastamonu mebusu oldu.

Halit Bey, Halk Fırkası’na mensup olmasına rağmen dünya görüşü itibariyle mazbut, dindar ve ılımlı bir insandı. Halk Fırkası’nın bir nevi kuruluş bildirgesi olarak ilan ettiği “9 umde”yi ciddiyetle incelemiş ve kabullenmişti. 9 umde’nin maddelerinden ikincisi şuydu: “Saltanatın kaldırılması kararı (1 Kasım 1922) değişmeyecekti ve TBMM’ne dayanan Halifeliğin beynelislâm yüksek bir makam olduğu kabul edilmişti. 3 Mart 1924 günü Hilafetin lağvını emreden kanun Meclis gündemine geldiğinde Halit Bey, gruptaki müzakerelerde söz söyleme imkanı bulamayınca genel kurulda söz almış ve parti disiplinine uymasa da fikirlerini dile getirmekten kaçınmamıştı. Halit Bey’in bu konuşması gerek Meclis zabıtlarında, gerek yeğeni Ziya Göğem tarafından yayınlanan (Dadaylı Halit Akmansü, 1954, s.263 vd.) isimli kitapta mevcuttur.

Halit Bey’in itirazı, kanun teklifinin birinci maddesinin ikinci fıkrasındaki “Hilâfet, Hükümet-i Cumhuriye’nin mefhumunda mündemiç olduğundan makam-ı hilafet mülgadır” ifadesinde yoğunlaşıyordu. Halit Bey özetle diyordu ki: Şimdiki hali ile Hilafet hakikaten bir heyûlâdan farksızdır ve hiçbir siyasi ve dinî otoritesi bulunmayan bir kuru temsil makamı haline gelmiştir. Halbuki biz Millî Mücadele esnasında ‘Halifeyi kurtaracağız’ vaadinde bulunduk. Ben hilafeti muhafaza edelim ve Osmanlı hanedanında bırakalım demiyorum. Ama altı, kadar önce hepimiz 9 umdeyi kabul ederek buraya geldik ve dedik ki, ‘TBMM, Makam-ı Hilâfetin istinatgâhıdır ve makam-ı hilâfet beynel’islâm bir makam-ı muâllâdır’. O makam bir makam-ı muallâ değilse, neden ilan etmeği lüzumlu gördük. Binaenaleyh bendeniz böyle makam-ı hilafet mülgadır demeği doğru bulmuyorum. Bu sözü şer’an değil, siyaseten büyük bir mahzur telâkki ediyorum. BMM’nin şahsiyeti maneviyesinde deriz. Doğrudan doğruya mülgadır demek hatâlıdır.”

Halit Bey’in bu sözleri, Zeki Bey’in aksine sükunetle dinlenmiş olmasına rağmen, ondan sonra söz alan Saruhan mebusu Vasıf Bey, bolca demogojiye müracaat ederek yaptığı konuşmasında Halit Bey’i bir irticâ figürü halinde resmettiği Patrona Halil’e benzetmişti. Daha sonra Başvekil İsmet Paşa, daha ılıman bir konuşma yaparak ortamı yumuşatmış ise de yapılan oylamada kanun aynen kabul edilince Halit Bey, kendisi için en dürüst tutumun, partisinden istifa etmek olacağı kararına varmış ve hemen dilekçesini oracıkta kaleme almıştı.

Halit Bey’in Halk Fırkası’ndan istifa dilekçesi aynen şöyledir:

“Halk Fırkası Grubu Riyasetine,

Fikren, ruhen Halkçı’yım. İntihabat için ilan edilen umdelere sadıkım. Umdelere mugayir olarak fırkanın takib ettiği siyaset, kanaat-ı vicdaniyeme mugayirdir. Fırkanın muvaffakiyetini temenni ederim. Fırkadan istifa ettiğimi maal’ihtiram arzeylerim efendim 3. 3. 1340 (1925) - Kastamonu mebusu Halit.”

Bu dilekçe, Cumhuriyetle yaşıt CHP tarihinde bir mebus tarafından kaleme alınan ilk istifa mektubudur. Nitekim istifanın üzüntü yarattığı, Fırkanın umumi reisi M. Kemal Paşa’nın dört mebusla haber göndererek, “Kanaatı her ne olursa olsun fırkadan ayrılmasın, dilekçesini geri alsın” ricasında bulunduğu anlaşılıyor. Halit Bey buna mukabil, “Halk bize ilan ettiğimiz umdelere göre oy verdi, biz işe o prensiplere aykırı işler yapıyoruz. Millete verdiğim söze sadık kalacağım. İstifam kesindir. Bir siyasi partinin üyeleri ise fikren dayanışma içinde olmalıdır. Görüşlerinize aykırı birini fırkada tutmanız doğru olmaz. Gazi’ye hürmet ediyor, başarılar diliyorum.” diyerek kararını pekiştirmiştir.

İstifadan sonra Halit Bey’in 2. TBMM’de bağımsız çizgide kaldığını, fakat 17 Kasım 1924’te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kurulması üzerine bu fırkaya geçtiğini biliyoruz (Mete Tunçay, TC’nde Tek Parti Yönetimi’nin Kurulması, Cem yay., İst., 1992, s. 108) fakat bu konu, yeğeni tarafından kaleme alınan kitapta suskunlukla geçiliyor. Halit Bey’in, TCF’ye katılmasına rağmen, bu parti mebuslarının İzmir suikasti sebebiyle tutuklanarak İzmir’e sevkedilmesinden istisna tutulması son derece önemlidir. Nitekim Halit Bey, Meclis’te artık faal bir görevde bulunmamış, mebusluk görevinin bittiği 1927 yılından sonra emekliliğini istemiştir. Sonraki yıllarda mali açıdan çok sıkıntı çekmiş olmasına rağmen yeğeninin ifadesine göre Tek parti yöneticilerinin teklif ettiği resmî görevleri reddederek (Ziya Göğem, s.338 vd.) fikri bağımsızlığını (ve elbette maddi sefaleti) tercih etmişti. Nitekim 1946 ve 50 seçimlerinde kendisine yapılan mebusluk tekliflerini de kabul etmemiştir.

Halit Bey’in hikâyesi, Cumhuriyet tarihi ile örtüşen ama onun gizli kalmış yönlerini açığa çıkarıp tamamlayan bir nitelik taşıyor. Halit Bey gibi şahsiyetli bir adamın unutulmaması ve Cumhuriyet devri tarihçiliğine yapacağı katkı bakımından Ziya Göğem’in Dadaylı Halit Akmansü isimli eserinin bir an önce yeniden yayınlanmasını temenni ediyorum.

[deryatulga]

Tesekkürler.

Kaynak neydi ?

Ahmet Turan Alkan - a.alkan@aksiyon.com.tr (a.alkan@aksiyon.com.tr) - Sayı: 626 - 04.12.2006

[deryatulga]

Hilafet tartışması

http://www.yenisafak.com.tr/diziler/vahdettin/0404d.jpg Mustafa Kemal ile Kazım Karabekir arasında 'hilafet' konusunda anlaşmazlık yaşanmış, Atatürk Sultan Vahdettin'in, Karabekir Paşa ise Abdülmecit'in halife olmasını istemiş.

İstiklal Harbi'nin önemli komutanları, ki pek- çok tarihçi tarafından Kuva-yı Milliye liderleri olarak nitelendirilmişlerdir. Bunlar Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Çakmak, İsmet Paşa, Ali Fuat Cebesoy, Rauf Orbay ve Kazım Karabekir'dir. İstiklal Harbi bu liderler açısından farklı biçimlerde anlatılmış, yer yer birliktelikler, yer yer ihtilaflar söz konusu olmuştur. Kazım Karabekir Paşa, İstiklal Harbi'nin sadece Atatürk ve İnönü eksenli anlatılmasına da itiraz eder.
Karabekir'in kitabı imha edildi
Uğur Mumcu'nun 1990'da Cumhuriyet gazetesinde yayınladığı ve daha sonra da kitap haline getirdiği "Kazım Karabekir Anlatıyor" isimli kitapta Atatürk ve Kazım Karabekir arasında geçen pekçok olay yer alıyor. Mumcu, Atatürk ile Karabekir Paşa arasında 1933 yılında Milliyet gazetesinde günlerce yer alan tartışmaları da verir. İddialara göre Atatürk "Millici" takma adıyla Karabekir Paşa aleyhinde yazılar yazar. Karabekir Paşa, Milliyet gazetesine 7 mektup göndermiş, bu mektupların sonuncusu devletin beynelmilel menfaatlerine aykırı olduğu gerekçesiyle yayınlanmamış. Bunun üzerine Karabekir Paşa, "İstiklal Harbimizin Esasları" başlıklı bir kitap hazırlamış. Ne var ki sözkonusu kitaba daha matbaada iken el konuldu. Yanısıra Paşa'nın Erenköy'deki evi basılarak kitabın nüshaları ve kitaba kaynak teşkil eden belgelere el konulmuş. Matbaada el konulan 3 bin kitap ise Topkapı dışındaki çukurlarda yakılarak imha edilmiş. Ancak Karabekir'in yakılan kitabı saklanabilen birkaç nüsha sayesinde 1951'de yayınlanabilmiş.
Atatürk halifeliği Vahdettin'e verecekti, Karabekir engel olmuş!
Uğur Mumcu'nun kitabında Karabekir'den kaynaklanan iddialara göre Atatürk halife olmak istiyordu. Bir diğer anlaşmazlık konusu da saltanatla hilafetin birbirinden ayrılması durumunda halifenin kim olacağıdır. Karabekir'in öne sürdüğü görüşe göre Atatürk Sultan Vahdettin'in, Karabekir Paşa ise Abdulmecit'in halife olmasını istedi. Karabekir: "Mustafa Kemal Paşa, Vahdettin'in kalmasını istiyordu. Sebep olarak da suçlu olduğundan sözümüzden çıkmayacağını, eğer Mecit Efendi halife olursa, bize zorluk çıkarabileceğini ileri sürüyordu. Buna karşı benim mütalaam şuydu: Millete baği diyen, bizi asi diye fetva çıkararak idama mahkum eden ve düşmanlarımızla birleşerek milli hükümetimize karşı Halife Ordusu gönderen bu adamı tutmak millete karşı olduğu kadar tarihe karşı da bizi küçük düşürür. " Böylece Karabekir Paşa'nın Sultan Vahdettin hakkındaki kanaatini de öğrenmiş oluyoruz.
Kazım Karabekir Paşa'nın anlattığı Atatürk ile resmi tarihin anlattığı Atatürk arasında önemli farklılıklar vardır. Karabekir Paşa, 7 Şubat 1923'te Atatürk'ün Balıkesir'de Ulucami'de verdiği ünlü hutbeyi de eleştirir. Mustafa Kemal Paşa'nın hutbe hakkında ne düşündüğünü sorması üzerine, "Dünya işlerini camilere soktuğumuzun acısını çektiğimiz yetmez mi Paşam?. Milli işlerimizi neden yine camilere sokuyoruz. Ve neden siz başkumandan olduğunuz halde dinle hilafetle bir din adamı gibi hatta daha ileri giderek meşgul oluyorsunuz? Münevverlerimiz haklı olarak bu gidişi iyi telakki etmeyeceği gibi bu yol da esasen tehlikelidir. 1921 Şubatında Şark'tan teklifimde -birtakım muhafazakarların yine işe karışarak teceddüt hareketlerinden mahrum kalacağımız endişesini arz etmiş ve memleketin yüksek mütehassıslarıyla esaslı programlar yapılarak bunların tatbikinde sebat ve sadakat lüzumunu bildirmiştir" der.
Nutuk, Resmi Tarih'in tek dayanağı mı
"Kurtuluş Savaşı, öncesi ve sonrası"nı içeren resmi tarihin yegane kaynağı olarak kabul edilen Nutuk, Atatürk'ün 15-20 Ekim 1927 tarihleri arasında Cumhuriyet Halk Partisi Kurultayı'nda yaptığı konuşmanın metnidir. Nutuk'un Kurtuluş Savaşı'nın tek ana kaynağı olarak görülmesi ve okul kitaplarının da bu kaynak esas alınarak yazılması Karabekir Paşa'nın tepkisini çeker. Kurtuluş Savaşı'na komuta eden büyük komutanların yazdıkları hatıralar birbiriyle çelişik pek- çok konuyu içerir. Tek Parti döneminde Kurtuluş Savaşı, Atatürk ve İsmet Paşa etrafında şekillendirilen bir resmi tarihe tanıklık eder. Kurtuluş Harbi ile ilgili çok çeşitli sivil kaynaklar ortaya çıkmışsa da ders kitaplarında Tek Parti döneminin ürünü resmi tarih genel hatlarıyla devam eder. Öyle ki neredeyse bir tabu haline getirilen resmi tarihle çelişen yaklaşımlar, tezler, kaynaklar yazarlarının soruşturma geçirmesine, eserlerinin toplatılmasına neden oldu.
KARABEKİR NUTUK'UN HATA VE SEVAP CETVELİNİ TUTMUŞ! Kazım Karabekir Paşa'nın Nutuk'un tek kaynak olarak gösterilmesine itiraz eder. Mumcu'nun "Kazım Karabekir Anlatıyor" isimli kitabındaki bilgilere göre, 27 Mart 1945'te Milli Eğitim Bakanlığı'nda bu konu tartışılır. Tartışma, Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel'in odasında yaşanır. Hasan Ali Yücel ve Enver Ziya Karal'ın tartıştıkları kişi Kazım Karabekir'dir. Üç kişi arasındaki görüşmeler nisan ayının ortalarına kadar sürer, toplantıda dile getirilen görüşler bir tutanağa geçirilir. Karabekir, Prof. Enver Ziya Karal'ın yazdığı kitabın ana kaynağının Nutuk olmasını eleştirerek şöyle der: "Nutuk çok yanlış ve tarafgiranedir. Nutuk'ta daha ziyade teferruat üzerinde durulmuş ve esaslar kamilen ihmal edilmiştir. Benim yakılan kırk kitabım içinde biri de Nutuk'un hata ve sevap cetveli adını taşımaktaydı. Bunda Nutuk'un yanlışları bir bir gösterilmiştir." Karabekir Paşa'nın cumhuriyet tarihinde olayların Atatürk ve İnönü etrafında toplandığına ve inkilap tarihinin seyrinde onlardan başka pekçok kimsenin emekleri olduğu halde bu cihetin işaret edilmediği şeklindeki itirazına Prof. Karal "devlet tarihi yazıyoruz" şeklinde cevap vermiş. Prof. Karal'ın tutanaklara geçen cevabı şöyledir: "Yazılan tarih devlet tarihidir. Tarih olaylarının devlet bakanları etrafında toplanması bütün devlet tarihlerinden göze çarpan gerçektir. Klasik bir ders kitabında bir olayın bütün kahramanlarını saymak imkanı yoktur. "

[deryatulga]

Adem Yavuz Arslan - a.yavuz@aksiyon.com.tr (a.yavuz@aksiyon.com.tr) - Sayı: 575 - 12.12.2005
1 yorum (http://www.aksiyon.com.tr/detay.php?id=23005)


40 yıldır Atatürk’ün vasiyetini arıyorlar

Alaaddin-Meriç Tumluer ikilisi tam 40 yıldır, var olduğunu iddia ettikleri Atatürk’ün gizli vasiyetinin izini sürüyor. Ne akademik ne de siyasi kimlikleri var; fakat bütün mesailerini bu uğurda harcıyorlar. Cumhurbaşkanlarından siyasi parti liderlerine ve generallere kadar herkesin kapısını aşındırıp vasiyetin kamuoyuna açıklanmasını istiyorlar. Hatta Kenan Evren’i mahkemeye bile verdiler.
http://www.aksiyon.com.tr/resim/575/16.jpg 9 Kasım günü Şemdinli’de Seferi Yılmaz’a ait kitabevinin bombalanması ile başlayan ve takip eden günlerde 4 kişinin hayatını kaybettiği olayların üzerinden kısa bir süre geçmişti ve herkes konuyla ilgili olarak askerlerden bir açıklama bekliyordu. Komuta kademesindeki isimler olayın yargı aşamasında olduğunu belirterek net ifadeler kullanmazken 20 Kasım günü Genelkurmay Başkanlığı’ndan basın yayın kuruluşlarına bir açıklama geldi. Ama açıklama Şemdinli olayları ile ilgili değil, Atatürk’ün vasiyeti tartışmaları hakkındaydı. Genelkurmay Başkanlığı detaylı bir açıklama ile yaklaşık 40 yıldır süren ‘gizli vasiyet’ tartışmalarına nokta koyuyordu: “Atatürk’ün bilinenin dışında bir vasiyeti yoktur.” Peki ama ortada Atatürk’le ilgili bir tartışma olmamasına rağmen Genelkurmay Başkanlığı neden böyle bir açıklama yapma ihtiyacı hissetmişti?

Açıklamanın görünürdeki sebebi AK Parti’den ANAP’a geçen İstanbul Milletvekili Emin Şirin’in Adalet Bakanı Cemil Çiçek’e hitaben verdiği soru önergesiydi. Meclisin soru önergesi verme rekorunu elinde bulunduran Şirin, “Atatürk’ün kamuoyuna açıklanmayan gizli bir vasiyeti var mıdır?” sorusunu sormuştu. Fakat, Bakan Çiçek soru önergesine cevaben yaptığı açıklamada net bir ifadeyle “Atatürk’ün gizli bir vasiyeti yoktur.” derken, Emin Şirin bu kez de bilgi edinme yasası kapsamında Adalet Bakanlığı’na ‘vasiyetin devir teslim tutanaklarının ne olduğunu’ sormuş, bakanlık da bu soruyu Milli Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı’na iletmişti. Böylece konuya muhatap olan Genelkurmay Başkanlığı, Askeri Tarih ve Stratejik Etüt (ATASE) Başkanlığı Arşiv Şube Müdürü Albay Ahmet Tetik imzasıyla bir açıklama yaparak miras tartışmasına katılmış oldu. Açıklamada, “Ziraat Bankası Merkez Şubesi’nde bulunan Atatürk’e ait 21 bin 820 adet belge Bakanlar Kurulu’nun 2 Ocak 1964 gün ve 67538 sayılı kararname hükümlerine dayanılarak 22 Ocak 1964 tarihinde Genelkurmay Başkanlığı Harp Tarihi Dairesi’ne teslim edilmiştir. İnce tasnifi yapılan bu belgelerin içinde eski Türkçe yazılı Atatürk’ün imzasını taşıyan ve vasiyeti niteliğini taşıyabilecek bir belge mevcut değildir.” deniyordu.
40 yıllık mücadele

Yıllardır çeşitli platformlarda tartışılan Atatürk’ün gizli vasiyeti konusunda aslında kamuoyunun çok da farkında olmadığı iki aktör var: Alaaddtin Tumluer ve oğlu Meriç Tumluer. Tumluer ailesi ne tarihçi ne de siyasetçi kimliğine sahip; ama tam 1963’ten bu yana, Atatürk’ün gizli kaldığını iddia ettikleri vasiyetinin peşindeler. Soru önergelerine de akademisyenlerin tebliğlerine de kaynaklık eden olay aslında önceleri Alaaddin Tumluer’in bugünlerde ise oğlu Meriç Tumluer’in ısrarlı çalışmaları. Öyle ki aile vasiyetin izini sürmeyi ilahi bir vazife olarak görüyor. “Bize verilmiş kutsal bir görev.” dediği soruşturmayı babasından devraldığını ve ömrünün sonuna kadar takip edeceğini söyleyen Meriç Tumluer, bütün hayatını bu işe adamış adeta. Mersin’de deri ticareti yapan; ama vaktinin çoğunu var olduğunu iddia ettiği gizli vasiyeti ortaya çıkarmaya ayıran Meriç Tumluer bu iş için özel bir ekip bile kurmuş. Kendi iddiasına göre ekibinin içinde halen görevde olan generallerden emekli olmuş ve kamuoyunun çok iyi bildiği bazı paşalara kadar geniş bir yelpazeden insanlar var. Emekli orgeneral Tuncer Kılıç’ın da kendilerine destek verdiğini söyleyen Tumluer’e göre Türkiye’de yıllardır mirasın açıklanmasını isteyenlerle karşı çıkanların savaşı yaşanıyor. Yine iddiasına göre vasiyetin izini sürenler tehdit ediliyor.

Konuşurken sürekli dinî konulara referans gösteren, aynı zamanda Atatürk’ten bahsederken “Yüce Atatürkümüz” tamlamasını kullanan Tumluer, babasının ticari hayatını bir kenara bırakarak vasiyeti araştırmaya başlamasını şöyle özetliyor: “Atatürk kendi el yazısıyla yazdığı vasiyetinde 1933 doğumlu Alaaddin isimli bir şahsın ve mahdumlarının vasiyeti için görevli olduğunu haber vermişti. Babam dönemin Mersin Valisi Lütfi Hancıoğlu ve Emniyet Müdürü Vehbi Tanver’in makamında 12 Temmuz 1963’te parola ve şifreyi söyleyerek göreve başlamıştır.” Meriç Tumluer’e göre babası bu iş için görevlendirilmiş bir kişidir. Görevlendirme ise ilahi bir takdirdir. Peki ama Atatürk’ü hiç görmemiş birisi var olduğu söylenen parola ve şifreyi nasıl alacak ya da Atatürk gerçekte böyle birini işaret etmişse bile 1933 doğumlu başka bir Alaaddin olamaz mı? Veya Atatürk kendi vasiyetinin açıklanması için daha kundaktaki bir çocuğu neden vazifelendirsin?

Meriç Tumluer’in sorulara cevabı soru işaretlerini gidermekten öte yeni sorular doğuruyor. Çünkü Tumluer’e göre Atatürk ilahi bir görevle gelmişti ve Türk-İslam âlemi için yapacakları vardı. Atatürk’ün dindar bir kişi olduğunu ama dönemin konjonktürel şartları gereği dinden uzak kaldığını, manevi zatların desteğini aldığını iddia ediyor. Hatta Kurtuluş Savaşı’nın kazanılması ve cumhuriyetin kurulmasını da bu manevi desteğe bağlıyor. Babasının parolayı bilmesini ise maddi sebeplerle açıklayamayacağını savunuyor: “Atatürk’e malum oluyordu birçok şey. Dört halifeden on imama kadar manevi zatlardan destek alıyordu. Ona Türk-İslam âleminin ferahı için yapması gerekenler bildiriliyordu.” diyor.

Mahkemeye bile gittiler

Meriç Tumluer’e göre Atatürk mevcut vasiyeti yanında gizli bir vasiyet daha yazarak ölümünden 50 yıl sonra açıklanmasını emretmişti. Atatürk’ün, eski Türkçeyle yazılmış vasiyetinde Türkiye’nin saltanat makamını oluşturmadan hilafet müessesesini tekrar kurması ve İslam âleminde Vatikan benzeri bir yapının oluşturulması gerektiğini belirttiğini iddia eden Tumluer’e göre 1988’de dönemin cumhurbaşkanı Kenan Evren vasiyeti açtı; fakat ‘şartlar müsait değil’ diyerek kamuoyuna beyan etmedi. Tumluer’e göre Atatürk 1927 yılında yazdığı vasiyetini Ziraat Bankası’nın Ulus Merkez Şubesi’ndeki özel kasalarına koydu; aynı zamanda kopyalarını Gazeteci Altemur Kılıç’ın babası Kılıç Ali’nin de bulunduğu bazı kişilere dağıttı. Vasiyetin Atatürk’ün kendi ses kayıtlarıyla Genelkurmay arşivlerinde olduğunu iddia eden Tumluer, “Sıradan bir vatandaşın bu bilgilere nasıl sahip olabileceği?” sorusuna ise “Devletin belli birimleri hem babamı hem de beni bilgilendiriyor.” cevabını veriyor.

Meriç Tumluer bütün vaktini vasiyetin izini sürmeye ayırmış. Kolunun altında dosyalar Ankara-İstanbul arasında mekik dokuyor. Hatta iddiasına göre babasıyla ‘bu dava’ için milyonlarca dolar da harcamışlar. “Atatürk’ün gizli vasiyeti” içerikli yüzlerce mektup, faks, broşür ve fotokopiyi bütün devlet erkanına, akademisyenlere, siyasilere yollamışlar. Bütün milletvekilleri, bakanlar, bürokratlar Tumluer ailesinin ısrarına muhatap olmuş. Bu iş için ofis elemanları çalıştırıyor ve her gönderdiği yazının teyidini alıyor, Cumhurbaşkanlığı makamına sürekli fakslar, yazılar yolluyor. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın Mersin programı sırasında konuyla ilgili çalışmalarını içeren bir dosyayı başbakanın korumalarına verdi. Halen görevde olan ya da emekli olan tüm orgeneralleri tek tek arayan ya da makamlarına faks çeken Tumluer bugüne kadar sadece milletvekillerinden geri dönüşüm alabilmiş. Şimdiye kadar DSP’den Edip Özgenç ve ANAP’tan Emin Şirin soru önergesi verip konuyu meclis kürsüsüne taşımış. Gerçi her ikisine de verilen cevap aynı olmuş: “Böyle bir vasiyet söz konusu değil.”

Meriç Tumluer’e göre siyasiler kelime oyunu yapıyor, çünkü cumhurbaşkanları Atatürk’ün vasiyetini biliyorlar. “Onlar bildiği için onlara göre gizli değil” diyen Tumluer, “Kenan Evren 1988’de vasiyeti açtırdı. Okudu. Fakat hepsini Genelkurmay’a yolladı. Babam 1992’de Armutalan’a gidip yüz yüze görüştüğünde ‘ortam müsait değildi, o yüzden açıklamadık’ cevabını verdi. Yani hem Genelkurmay hem de Cumhurbaşkanlığı makamı vasiyeti biliyor.” iddiasında... Kenan Evren’in her şeyi bildiğini fakat açıklamadığını öne süren Tumluer bu amaçla defalarca Evren’i arar. Sonunda telefonla konuşma şansı bulur; ama Evren iddia edildiği gibi gizli bir vasiyetin olmadığını, hilafet meselesinin ise herhangi bir kayıtta gözükmediğini anlatsa da Meriç Tumluer’i ikna edemez. Meriç Tumluer, Evren’in gerçekleri sakladığına inanıyor. Hatta bu amaçla Ankara 12. Sulh Hukuk Mahkemesinde “Atatürk’ün gizli vasiyetinin açıklanması” için dava açtı. Davanın tarafları arasında ise Kenan Evren ve Genelkurmay başkanları var.

Meriç Tumluer babasından devraldığı ve ilahi bir görev olarak kabul ettiği ‘Atatürk’ün gizli vasiyetini soruşturma görevini’ ısrarla sürdürüyor. Öyle ki Anıtkabir’deki deftere bile vasiyetin izini ölünceye kadar süreceğini yazmış. Konuşmaları, tavırları, anlatımları kafalarda soru işaretleri doğuruyor. Çünkü manevi zatların kendilerini bu konuda görevlendirdiğini, halen görevde olan çok sayıda üst düzey askerin kendilerini desteklediğini iddia ediyor. Ona göre Türkiye’nin kronikleşmiş bütün sorunları vasiyetin açıklanması ve hilafetin ilanıyla çözülebilecek. Bu amaçla önümüzdeki günlerde de kolunun altında dosyalarla yazarları, akademisyenleri, siyasileri, emekli askerleri ve konuyla ilgili olduğunu düşündüğü bürokratları faks ve mektup yağmuruna tutacak. Kim bilir bir gün sizin de karşınıza çıkabilir.

[deryatulga]

http://www.aksam.com.tr/yazarfoto/eardic.gif Engin Ardıç</B>
Kutsal kitap satışları


Atatürk’ün “Nutuk”u satış patlaması yapmış, iki yılda üç yüz bini bulmuş... Harry Potter’ı geçti mi, bilmem.

Nutuk’un çeşitli yayınevlerinden çeşitli baskıları var (bendenizde eski Türk Dil Kurumu’nun “resmi” baskısı mevcuttur), hatta bir ara Hıfzı Veldet Velidedeoğlu onu “Söylev” adıyla yeniden yayınlamıştı...

Atatürk’ün kullandığı dili “Türkçeleştirmişti” yani.

Çünkü Atatürk, henüz Atatürk değil, Reisicumhur Gazi Mustafa Kemal Paşa olduğu 1927 yılında ünlü nutkunu Osmanlıca okumuştu!

Bu nasıl bir “Türk devrimcisinin el kitabıdır” ki Türk diline tercüme edilmesi gerekiyor?

Tercüme dedim de aklıma geldi... Nutuk’u basan yayınevlerinden biri Hitler’in “Kavgam” adlı ölümsüz eserini (!) de yayınlamış, onu da yetmiş bin sattığını açıkladı... Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul İl Örgütü de on bin Nutuk bastırıp dağıtmış! Yanında poster de veriyorlar. Anahtarlık, T-Shirt, şapka ve kahve fincanı da veriyorlar mı acaba?

Böylece “Hitler, Mussolini, Lenin, Stalin, Mao gider, Atatürk kalır” diyen Kemalistler haklı çıktılar.

Nutuk satışlarında gözlenen patlama memnunluk vericidir. Yıllardır ısrarla yazarım: Her Türk vatandaşının Nutuk’u mutlaka ve mutlaka okuması gerekir. (Turgut Özakman’ın fotoromanıyla yetinmeyiniz, ayrıca Hasan İzzettin Dinamo’nun “Kutsal İsyan” ve “Kutsal Barış” adlı dizi eserlerini de okuyunuz, Sabahattin Selek’in “Anadolu İhtilali”ni de ihmal etmeyiniz. Sonra meseleye bir başka açıdan bakıp İdris Küçükömer’e de bir göz atınız... İşi ilerletince Alptekin Müderrisoğlu’na falan da geçiniz, önce bütünü kavrayıp sonra ayrıntılara da giriniz.)

Ancak bunun için okuma bilmek şarttır, bir, okuduğunu anlamaya gerekli ve yeterli bir zekâ katsayısına sahip olmak şarttır, iki.

O zaman da ne yazık ki satışlar belli bir rakamı geçemez.

Geliniz, Nutuk’un ne olup ne olmadığını bir kere daha hatırlayalım:

Nutuk, Atatürk’ün, kurtuluş savaşımızı nasıl yönetip kazandığını ayrıntılarıyla ve belgeleriyle anlattığı bir “rapordur”... Bu rapor mecliste okunmuş, ancak TBMM üyelerine değil, CHP grubuna verilmiştir... Hem hukuk açısından hem de teknik açıdan ikisi ayrı şeylerdir. Eğer Terakkiperver Fırka kapatılmamış olsaydı, bu partinin milletvekilleri oturuma katılamayacaklar, Nutuk’u ancak gazetelerdeki haberlerden ve sonra tamamı kitap halinde çıkınca okuyup öğrenebileceklerdi (radyo yeni kurulmaktaydı ve canlı yayın sözkonusu değildi)...

Nutuk, Atatürk devrimlerini topluca özetleyen bir başvuru kitabı, bir doktrin eseri değildir. Bir kutsal kitap hiç değildir. Bir “savaş anıları” toplamı ve bir “savunma metnidir”. Fransızca’da buna “plaidoyer” derler. General de Gaulle’ün de böyle savaş anıları vardır, General Eisenhower’ın da, Sir Winston Churchill’in de (hatta bu üçüncüsü o eseriyle 1953 Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanmıştı!)... Julius Caesar’ın bile vardır savaş anıları...

Çünkü Atatürk nutkunda son derece yanlı ve taraflıdır. Önemli bir bölümünü, sonradan ters düştüğü bazı arkadaşlarını, diğer bazı komutanları şiddetle eleştirmeye ve hatta suçlamaya, yerden yere vurmaya, yerin dibine batırmaya ayırmıştır.

Böylece, aynı zamanda siyasi bir risale (pamphlet) kimliğini taşır.

Nutuk, tarihçiler için son derece önemli, vazgeçilmez bir hammadde kaynağıdır. Budur ve yalnızca budur.

Hani “Das Kapital”in ya da “Komünist Manifesto”nun Marksizm’e temel teşkil etmesi, ya da “Kavgam”ın Nasyonal Sosyalizm’in teorisini ortaya koyması gibi, “Atatürkçülük’ün amentüsü ya da ilmihali” değildir. Okumayan birçok kişi öyle sanıyor.

Nutkunda, Atatürk, Samsun’a çıkışından, yani 19 Mayıs 1919 gününden önce olup biten hiçbirşeyi anlatmamıştır. O gün gördüğü “durum ve genel görünüşü” (vaziyet ve manzara-i umumiye) anlatarak sözüne başlar... Oysa, Mondros Mütarekesi’nden o güne kadar olup bitenler (30 Ekim 1918’den 19 Mayıs 1919’a tam altı buçuk ay) bilinmezse, değerlendirme eksik kalır.

Örneğin Atatürk’ün İstanbul’da o altı buçuk ay içinde... Bir gazete çıkarmayı... Yeni hükümette Harbiye Nazırı olmayı... Olamayınca o hükümetin güvenoyu almaması için çaba gösterdiğini biliyor muydunuz?

Bilmiyordunuz. Ama bize küfür etmeyi biliyorsunuz, değil mi?

[deryatulga]

Atatürk’ün psikolojisi tahlil edilecek

8 Aralık 2007http://www.hurriyet.com.tr/_newsimages/4582212.jpg Devlet Bakanı Mehmet Aydın, Atatürk’ün Nutuk’u yazarken içinde bulunduğu psikolojiyi analiz etmek amacıyla bilimsel bir çalışma yapılacağını açıkladı. Aydın, dün TBMM Genel Kurulu’nda bakanlığına bağlı TÜBİTAK, TÜBA, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu bütçeleriyle ilgili bilgi verdi.

NUTUK’A TAHLİL YAPILMALI Nutuk’a Avrupa’da dengi bir esere verilen bilimsel ilginin gösterilmediğini vurgulayan Aydın, "Nutuk’un ciddi bir tahlili yapılmalı. Onu söyleyenin hangi psikoloji içinde bulunduğunu, aynı zamanda onun Türk kültürünün ana çerçevesi ve ana ruhu içerisinde yerinin ne olduğunu tahlil etmeliyiz. Birden bire Atatürk onu söylemiyor. Atatürk bir kültürden geliyor, bir dünya görüşünden geliyor, asırları dolduran bir tarihten gelen bir insanın yaptığı bir konuşmadır. Nutuk en az 10 yönüyle tahlil edilmek zorundadır" dedi.

Avrupa’da söylem tahlili yapan başarılı üniversiteler bulunduğunu belirten Aydın, Türkiye’den birkaç öğrencinin bu amaçla yurtdışında eğitime gönderileceğini bildirdi.